FAMILIE 62. — EUPHORBIACEAE. — 407 



i 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant is inheemsen in Zuid- 

 Europa, doch is bij ons reeds lang als een sier-, doch vooral als een 

 geneeskrachtig gewas geteeld. De zaden, die vroeger in de apotheek voor- 

 kwamen, worden nu hier en daar nog als huismiddel om braken te bevor- 

 deren en als laxeermiddel (zie volksnamen) gebruikt. Geen wonder, dat er 

 ook wel vergiftigingen mee hebben plaats gevonden. In de moestuinen 

 wordt de plant, echter vrij zeldzaam, verwilderd gevonden. 



Volksnamen. In Friesland heet de plant blanket, duivelsdrek en duivels- 

 melk, in Zuid-Limburg molkruid (het heet, dat de zaden in den bodem de 

 mollen dooden) en ook wel kakboon. 



2. Mercurialis ') Trn. Bingelkruid. 



Bloemen 2-huizig, zelden 1-huizig. Mannelijke bloemen met 3- of 4-deelig 

 bloemdek en 9-12 of meer meeldraden. Vrouwelijke bloemen met 3- of 

 4-deelig bloemdek, 2, zelden 3 staminodiën (onvruchtbare meeldraden), die 

 met de vruchtbladen afwisselen. Stijlen 2 (of 3), aan de binnenzijde de 

 stempelvlakte dragend. Vrucht 2- (of 3-)knoppig. Zaden netvormig ruw. 



Bladen tegenoverstaand, gesteeld, met kleine steunbladen. Bloemen in 

 armbloemige schroeven, die aan de mannelijke plant steeds tot kluwens 

 opeengehoopt in de oksels van schutbladen zitten en tot okselstandige, 

 afgebroken schijnaren vereenigd zijn. Bij de vrouwelijke plant staan ze 

 onmiddellijk in de oksels van gewone bladen. Het bloemdek is groenachtig. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Mercurialis. 



A. Wortelstok kruipend, met uitloopers. Stengel onvertakt. Vrouwelijke bloemen langge- 

 steeld M. perennis blz. 408. 



B. Stengel sterk vertakt. Vrouwelijke bloemen bijna zittend. Doosvrucht met spitse knob- 

 bels bezet 31. annua blz. 407. 



Biologische bijzonderheden Meende men vroeger, dat de plant windbloe- 

 men had en dus de bestuiving alleen door 

 den wind plaats had, zoo hebben de onder- 

 zoekingen van F. E. Weiss geleerd, dat men 

 des morgens aan den top der staminodiën 

 in de vrouwelijke bloemen (fig. 488) suiker- 

 bevattende vloeistofdroppels vindt. Het is 

 ook gebleken , dat de bloemen werkelijk wel 

 door insecten bezocht worden , die gelokt Mercurialis annua. 



worden door een zwakken geur. In de man- F '£- 488 - 



.... . . . . . . r . ... Links. Bloem voor de bestuiving. Rechts. 



nelljke bloemen IS Wel geen honigafSCheiding Bevruchte bloem, n staminodiën. 



waargenomen , maar toch zijn er vliegen 



gezien, die met stuifmeel bedekt, wegvliegen. Ook het grofwrattige stuifmeel 



wijst er op, dat de bloemen insectenbloemen zijn. 



M. annua-) L. Bingelkruid (fig. 489). 



Uit den penwortel komt een rechtopstaande of uitgespreide, stompkan- 

 tige, vertakte, onbehaarde stengel, die sterk vertakt is. De plant is twee- 

 huizig. De bladen zijn langwerpig-eirond tot langwerpig-lancetvormig, 

 spitsachtig, gekarteld-gezaagd , meest gewimperd, lichtgroen, gesteeld, 



J ) Naam bij Cato van een naar den God Mercurius genoemde plant. 

 -) annua = eenjarig. 



