FAMILIE 65. — EMPETRACEAE. - 415 



witachtig, blijvend, de kroonbladen zijn langwerpig-eirond , in de manne- 

 lijke bloemen rosé en korter dan de meeldraden, in de vrouwelijke purper- 

 kleurig. De vrucht is een bolronde, glanzig zwarte steenvrucht met 

 purperklëurig sap en 6-9 steenen (fig. 497). Zij is eerst groen, later rood 

 en wordt eindelijk Zwart en is door den klein blijvenden kelk omgeven. 

 15-45 cM. K April, Mei. 



In niet bloeienden toestand komt de plant in uiterlijk wel wat met Erica 

 Tetralix en met Lycopodium clavatum overeen. 



Biologische bijzonderheden. De kraaiheide is een echte xerophyt, die 

 echter ook op een moerassigen bodem goed kan groeien. De bladen zijn 

 altijd groen, zoodat de verdamping altijd kan doorgaan, zij zijn naar be- 

 neden opgerold. De opperhuid aan de boven- 

 zijde wordt gemakkelijk nat , daar zij geen 

 wasovertreksel of haren heeft, doch daar zitten 



geen huidmondjes. In den hollen koker van '■■'•'-'}'' %V --: 



het omgerolde blad steken echter staafvormige ' /J'V- ,--, ,.- . *~ .,.%, , .-.:*-■ 

 uitsteeksels (fig. 498), een soort van haren ^ ^H HB w iil iBM |p Hi^ 

 uit, die lucht tusschen zich vasthouden en 



daardoor verhinderen, dat de koker zich met Empetrum nigrum 



water vult. In die holte bevinden zich de n Fig - 498 - 



, . , ,. ,. ,.., ., Doorsnede van een blad, vergroot. 



huidmondjes , die natuurlijk nooit verstopt 



raken, terwijl ook de weg voor den ontwijkenden waterdamp steeds vrij 

 blijft. Zulke bladen zijn dus alleszins geschikt voor planten, die op een 

 vochtigen bodem staan. 



Door dieren, b.v. schapen, wordt de plant niet gegeten, de bladen hebben 

 een zeer dik, zelfs verkiezeld opperhuidslaagje. 



De bloemen schijnen hoofdzakelijk door den wind bestoven te worden, 

 hoewel insectenbezoek ook wel is waargenomen, dus insectenbestuiving 

 niet geheel uitblijft. 



De vruchten smaken zuurachtig wrang, met een onaangenamen bijsmaak. 

 Men schrijft er wel nadeelige eigenschappen aan toe, die zij echter niet bezitten. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt op veenachtige 

 heidegronden in Noord- en Midden-Europa voor en is bij ons op dergelijke 

 plaatsen evenals ook op sommige plaatsen in de duinen vrij algemeen. 



Volksnamen. De plant wordt in Salland, West-Friesland en Utrecht 

 kraaiheide genoemd, in het Noorden der Veluwe kraaibes, in het Oosten 

 van Drente heidinne, bij Hardenberg (O.) heibes, in West-Friesland besheide. 



Familie 66. Umbelliferae Juss. Schermbloemigen. 



Meestal kruidachtige gewassen, met in den regel verspreid staande, zeer 

 vaak veelvoudig, doch naar boven afnemend gevinde bladen met een steel 

 en een bladscheede, die soms zeer groot is. Bloemen in samengestelde, 

 zeldzamer enkelvoudige schermen of in hoofdjes. Vaak vindt men onder 

 het scherm een krans van schutbladen, het omwindsel, vaak ook onderde 

 schermpjes zulk een krans, het omwindseltje. Bloemen alle twee- of ten 

 deele, zelden alle eenslachtig, de randstandige (vaak grootere, symmetrische, 

 zoog. stralende bloemen) soms mannelijk of geslachtloos. Vruchtbeginsel 



