434 



— UMBELLIFERAE. — 



FAMILIE 66. 



12. Pimpinélla l ) L. Pimpernel. 



Kelkslippen ontbrekend. Kroonbladen omgekeerd eirond, uitgerand met 

 naar binnen gekromden top. Stijlen draadvormig. Stijlkussen schijfvormig. 

 Vrucht eirond of langwerpig-eirond, kort, zijdelings samengedrukt. Deel- 

 vruchtjes met tegen elkaar liggende randen en 5 gelijke, draadvormige 

 ribben. De groeven hebben ieder meest 3 striemen. Het zuiltje is vrij,. 

 2-spletig. 



Bloemen wit of rosé, in 6-30-stralige schermen, die voor den bloeitijd 

 overhangen. Omwindsel en omwindseltjes ontbrekend. Onderste bladen 

 gevind met ovale of lancetvormige blaadjes, de bovenste klein. Planten 

 onbehaard of weinig behaard. 



Volksnaam. In Twente, Salland en de Graafschap Zutphen heet de 

 plant bevervel. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Pimpinélla. 



A. Overblijvende soorten. Vrucht onbehaard. 



a. Stengel kantig gegroefd. Stijlen in de bloemen langer dan het vruchtbeginsel. 



P. magna blz. 434. 



b. Stengel rolrond, gestreept. Stijlen in de bloemen korter dan het vruchtbeginsel. 



P. Saxifraga blz. 435. 



B. Plant eenjarig. Vrucht zacht behaard. Onderste bladen rondachtig niervormig. Kroon- 

 bladen van buiten kort behaard P. Anisnm blz. 435. 



P. magna -0 L. Groote pimpernel (fig. 519). 



De plant is onbehaard en lichtgroen. Uit den spilvormigen wortel komt 



een rechtopstaande, vertakte, kantig gegroefde, 

 holle, bebladerde stengel. De bladen zijn ge- 

 vind. De blaadjes zijn 2-4 cM breed, gesteeld, 

 eirond of langwerpig, ingesneden gezaagd, de 

 hoogere lijnvormig. De plaats der bovenste 

 bladen wordt door bladlooze scheeden inge- 

 nomen. 



De schermen zijn 8-16-stralig, met bijna 

 gelijke, dunne stralen. Zoowel het omwindsel 

 als de omwindseltjes ontbreken. De bloemen 

 zijn wit, zelden rosé. De stijlen zijn terug- 

 geslagen, langer dan het vruchtbeginsel (fig. 

 519). De vruchten zijn vrij groot, een 

 weinig rimpelig (fig. 519). De ribben zijn 

 lobbig getand. 3-9 dM. 2J-. Juni— September. 



Op dezelfde plant komen bij ons tweeslachtige en mannelijke bloemen 

 voor. 



De var. /3. laciniata*) Wallr. heeft handvormig vinspletige blaadjes, althans 

 aan de bovenste bladen en deze hebben lancetvormige, ingesneden gezaagde 

 slippen, de var. /. dissécta*) Wallr. heeft bij alle of de meeste bladen 

 handvormig dubbel vinspletige blaadjes met lancet- of lijnvormige slippen. 



Pimpinélla magna 

 Fig. 519. 



1) Pimpinélla was oudtijds Poterium Sanguisorba. Om de verwijderde gelijkenis der 

 wortelbladen van Pimpinélla Saxifraga met de bladen van de zooeven genoemde plant zijn 

 beide later onder een hoofd Pimpinélla gebracht en nog later is die naam alleen voor het 

 laatstgenoemde geslacht in gebruik genomen. 



2) magna = groot. :; ) laciniata = ingesneden. ') dissecta = onregelmatig, 

 ingesneden. 



