FAMILIE 66. 



UMBFLLIFLRAi:. 



443 



omwindseltjes en door het ontbreken van den peterseliegeur. In den 

 laatsten tijd twijfelt men echter aan de vergiftige eigenschappen der plant. 



Biologische bijzonderheden. Volgens sommigen is de plant proterogynisch. 

 In den knop liggen de meeldraden naar binnen gebogen, doch zij strekken 

 zich zoo spoedig de bloem zich opent en groeien daarna ook zoo aan, dat 

 de helmknoppen boven de stempels komen te staan , zoodat het stuifmeel 

 er uit op deze valt en dus zelfbestuiving bewerkt, terwijl in het begin van 

 den bloeitijd alleen kruisbestuiving mogelijk was. 



Gewoonlijk zijn alle bloemen eener plant tweeslachtig, doch soms zijn 

 van later ontstaande schermen de buitenste schermpjes 2-slachtig en de 

 binnenste mannelijk. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De hondspeterselie komt in 

 geheel Europa op bouwland , in moestuinen , in bosschen en op ruige plaatsen 

 voor en is bij ons algemeen. 



De var. /3. is bij Deventer, Winterswijk en Hengelo (O.) gevonden. 



Volksnamen. Behalve hondspeterselie, gebruikt men op verschillende 

 plaatsen de namen wilde peterselie en kleine dolle kervel. In Friesland 

 heet de plant pijpkruid en wilde kerveL De laatste naam wordt ook ge- 

 hoord aan den Zoom der Veluwe. 



18. Foeniculum { ) Trn. 



F. capillaceum -) Gil. (F. officinale ■>) All.). Venkel (fig. 534). 



De plant is onbehaard, iets bleekgroen en riekt sterk. Uit den vleezigen, spilvormigen 

 wortel komt een rolronde, vertakte, krachtige, gestreepte 

 stengel. De bladen zijn veelvoudig gevind met priemvor- 

 mige, verlengde slippen, bij de bovenste is de scheede 

 langer dan de bladschijf. 



De schermen zijn groot, langgesteeld, met 6-12 zeer 

 lange, bijna gelijke stralen. Zoowel het omwindsel als de 

 omwindseltjes ontbreken. De bloemen zijn geel, de 

 kroonbladen bijna vierhoekig, met naar binnen gebogen 

 Jobbetje. De stijlen zijn kort en wijken een weinig uiteen, 

 de stijlkussens zijn kegelvormig. De vrucht is langwerpig, 

 ongeveer 4 a 6 mM lang, niet samengedrukt, glad, geel- 

 .grijs van kleur (fig. 534). De deelvruchtjes hebben 5 uit- 

 stekende, stompe, een weinig gekielde ribben, de zijribben 

 zijn nauwelijks breeder. De groeven hebben ieder een 

 striem. De vruchtdrager is 2-armig. 9-15 dM. OO ook 

 2J-. Juli— Herfst. 



Biologische bijzonderheid. Zie wat daarover bij Sium 

 is opgemerkt. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in Midden- en vooral in Zuid- 

 Europa voor op steenachtige plaatsen, doch wordt bij ons veel gekweekt en is ook, doch 

 zeldzaam , verwilderd gevonden. 



19. Libandtis 4 ) Crntz. 



L. montana 5 ) Crntz. H erts wort el (fig. 535). 



De plant is onbehaard en blauwgroen. Zij heeft een langen, houtigen wortelstok, die 



Foeniculum capillaceum 

 Fig. 534. 



!) verkleinwoord van het Laüjnsche foenum: hooi. Deze naam slaat op de fijne blad- 

 slippen, die wel wat van grasbladen hebben, volgens anderen op den geur, die eenigszins 

 met dien van hooi overeenkomt. -) capillaceum = haarfijn. ;; ) officinale = 



geneeskrachtig. 4 ) van het Grieksche libanootis: wierook, een naam in de Oudheid 



aan verschillende riekende Umbelliferae gegeven. ï>) montana = berg. 



