456 



UMBELL1FERAE. 



FAMILIE 66. 



Tbrilis nodosa 

 Fig. 551. 



T. nodósa 1 ) Gaertn. Knoopig doorn zaad (fig. 551). 



Deze plant heeft een penwortel en een uitgespreid vertakten stengel. 



De bladen zijn dubbel gevind met vinspletig ingesneden blaadjes en lijn- 

 vormige, gaafrandige of ingesneden slippen. 



De schermen zijn zittend of bijna zittend en vormen kluwens tegenover 

 de bladen, zij zijn bijna bolrond met 2-3 korte en 

 ongelijke stralen. De bloemen zijn wit of rosé, 

 klein, gelijk, regelmatig. Het omwindsel ontbreekt, 

 de omwindseltjes bestaan uit lijnvormige blaadjes, 

 die langer zijn dan de bloemstelen. De stijlen zijn 

 zeer kort, rechtopstaand, het stijlkussen is kegel- 

 vormig. De vruchten zijn kort, eirond (fig. 551). 

 De buitenste vruchten zijn meest stekelig, met 

 weerhaken, de binnenste zijn meest alleen korrelig 

 ruw. 5-40 cM. 0. April— Augustus. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De 

 plant komt in Midden- en Zuid-Europa voor op 

 droge plaatsen , langs wegen en dijken en in droge 

 weiden, ook op zeeklei. Bij ons is zij vrij algemeen. 



T. Anthriscus-) Gmel. Heggedoornzaad (fig. 552). 

 Uit den penwortel komt een rechtopstaande, dofgroene, sterk vertakte 

 stengel, die uitgespreide, opgerichte takken heeft en ruw is door rugwaarts 



aangedrukte stijve haren. De stengel is vaak 

 purperkleurig aangeloopen en gestreept. De 

 bladen zijn dubbel gevind met vinspletige of 

 ingesneden gezaagde blaadjes. De hoogere zijn 

 enkel gevind, de bovenste vaak 3-tallig. De 

 blaadjes zijn kort stijf behaard en dofgroen, het 

 topblaadje is meer verlengd. 



De bloemen staan in langgesteelde, 5-12- 

 stralige schermen met ruwe stralen. Zij staan 

 aan den top der takken en in de oksels der 

 bladen. Het omwindsel is veelbladig, de blaadjes 

 zijn nauwelijks half zoo lang als de scherm- 

 stralen , er tegen aangedrukt en lijnvormig. De 

 omwindseltjes zijn veelbladig, de blaadjes lijn- 

 vormig, evenlang als de bloemstelen. De bloemen zijn wit of roodachtig, 

 klein, de randbloemen stralend. De kroonbladen zijn omgekeerd hartvormig, 

 de stijlen zijn sterk uitgespreid op het kegelvormige stijlkussen. De vrucht 

 is eirond en draagt in de groeven lange naar boven gekromde, stijve, 

 puntige borstels of knobbeltjes en daartusschen korte, stekelige puntjes 

 (fig. 552). De stekels zijn naar binnen gekromd , doch niet aan den top 

 als een weerhaak omgebogen, zij zijn even lang als de doorsnede der 

 vrucht. 6-9 dM. 00. Juni— Augustus. 



Biologische bijzonderheden. Op de planten vindt men steeds 2-slachtige 

 en mannelijke bloemen. 



De stekelige vruchten worden door dieren verspreid. Voor slakkenvraat is de 

 plant beveiligd door kalkophoopingen in de opperhuidscellen der borstelharen. 



Torilis Anthriscus 

 Fig. 552. 



l ) nodosa = knoopig. 



-) Zie bij geslacht: Anthriscus. 



