468 — CORNACEAE. — FAMILIE 68. 



Zomergroene, houtige gewassen met ronden stengel en tegenoverstaande 

 gesteelde bladen, waarvan bij onze soorten de zijnerven boogvormig, vrij- 

 wel evenwijdig loopen, terwijl de bladranden bij 2 tegenover elkaar staande 

 bladen in elkaar overgaan. 



Volksnamen. De plant heet vrij algemeen kornoelje, doch op de Veluwe 

 kenel en knel, op Walcheren kornel, in Zeeuwsch-Vlaanderen kernoelje, in 

 Zuid-Limburg konkernel. 



Biologische bijzonderheden. Evenals bij Hedera ligt de honig geheel open 

 en wordt door een den stijl omgevenden ring afgescheiden. De meeldraden 

 en stempel zijn tegelijk ontwikkeld. De helmknopjes springen naar binnen 

 open en staan een eindje van den stempel af, zoodat grootere insecten, 

 die hun kop naar de honigafscheidende schijf bewegen aan de eene zijde 

 een of 2 helmknopjes, aan de andere zijde den stempel aanraken en dus 

 bij opeenvolgend bezoek in verschillende bloemen kruisbestuiving bewerken. 

 Kleinere vliegen en kevers kruipen in de bloemen rond, bewerken dus nu 

 eens kruis-, dan weer zelfbestuiving. Soms heeft ook kruisbestuiving op 

 naburige bloemen plaats, doordat de meeldraden zich later verlengen en 

 dan de stempels van bloemen in de nabijheid kunnen aanraken. 



De bloemen rieken evenals die van den meidoorn naar trimethylamin en 

 worden vooral door zuigende en stuifmeeletende zweefvliegen en gewone 

 vliegen bezocht. 



De vruchten worden door vogels, o.a. lijsters, verspreid (zie over de ver- 

 spreiding van vleezige vruchten door vogels bij de Rosaceae). 



■o 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Cornus. 



A. Bloemen in vlakke, tuilachtige bloeiwijzen C. sanguinea blz. 468. 



B. Bloemen in enkelvoudige schermen, door een vierbladig omwindsel omgeven, vóór 

 de bladen verschijnend, evenlang als het omwindsel C. mas blz. 469. 



C. sanguinea ') L Roode kornoelje (fig. 569). 



De plant is een heester, soms een kleine boom. De schors van oudere 

 takken is aschgrauw, groen- of roodachtig, glad 

 of een weinig gescheurd, die der jongere is glad, 

 soms glanzend groen, doch meest bloedrood. Deze 

 kleur komt in herfst en winter meer te voorschijn. De 

 jongste takjes zijn aangedrukt behaard. De takken 

 staan onder een scherpen hoek min of meer 

 rechtop. De bladen zijn tegenoverstaand, kort ge- 

 steeld, eirond, toegespitst, gaafrandig, kort behaard. 

 Uit de toppen der takken komen de gesteelde, 

 vlakke bloeiwijzen , wier stelen en kelken aange- 

 drukt behaard zijn. Aan den voet der vertakkingen 

 staan spoedig afvallende schutblaadjes. De bloemen 

 Fi 569 verschijnen na de bladen en zijn wit. De kelk- 



slippen zijn klein, bijna driehoekig en spits. De 

 kroonbladen zijn langwerpig-lancetvormig, van onderen behaard, sterk uit- 

 gespreid of iets teruggeslagen. De meeste bloemen zijn tweeslachtig, doch 

 men treft er onder ook mannelijke en vrouwelijke aan. De stijl is korter 

 dan de meeldraden. De vrucht is klein (5 mM in middellijn), bolrond, 



!) sanguinea = bloedrood. 



