480 



— SAXIFRAGACEAE. — 



FAMILIE 70. 



Engeland, IJsland) zullen de zeldzame vindplaatsen in ons land (Bergumerheide, Harder- 

 wijk, bij Leimuiden, bij Amsterdam, Stolwijk) wel betrekking hebben op verwilderde planten. 

 De plant wordt n.1. wel als sierplant gekweekt. 



S. tridactylites ')L Kandelaartjes (fig. 584). 



Deze plant is geelgroen, klierachig kort behaard. De wortel is dun, er 

 zitten geen knolletjes op. De stengel is rechtopstaand , dun , verspreid met 

 bladen bezet, vaak roodachtig aangeloopen. De wor- 

 telbladen vormen bijna een roset, zijn spatelvormig, onge- 

 deeld of 3-lobbig. De stengelbladen zitten en zijn naar 

 voren meest 3-tandig. 



De bloemen zitten in een los bijscherm, zijn wit, klein 

 (4-6 mM lang). De kelkbuis is klokvormig en heeft recht- 

 opstaande, elliptische, stompe slippen, die korter dan de 

 buis zijn. De kroonbladen zijn wigvormig, dubbel zoolang 

 als de kelk, veel kleiner dan bij S. Hirculus en S. granu- 

 lata. De doosvrucht is eirond. 5-15 cM. 00 April — Juni. 



Biologische bijzonderheden. De meeste deelen der plant 

 zijn voorzien van kleverige haren en gesteelde kliertjes, 

 waardoor vleugellooze dieren belet worden naar de bloe- 

 men te kruipen. Volgens Sprengel is de inrichting der 

 bloem met het oog op de bestuiving geheel dan bij S. gra- 

 nulata, doch volgens Muller zijn de bloemen zwak protero- 

 gynisch en komen de helmknopjes geregeld met de stempels 

 in aanraking, zoodat er reeds vroegtijdig spontane zelfbe- 

 stuiving plaats heeft. Bij regenachtig weer blijven de bloe- 

 Insectenbezoek zal trouwens in de weinig opvallende bloemen 

 niet veel plaats hebben. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 op muren, rotsen en zandige plaatsen voor en is bij ons vrij algemeen, 

 vooral veel in de duinen. 



S. granulata -)L. Knolst eenbreek (fig. 585). 



Deze plant is kortbehaard, naar boven klierachtig wollig. Boven op den 



wortel zitten vele knolletjes, waardoor de plant 

 zich vermenigvuldigt. De stengel is krachtig, 

 rechtopstaand, al of niet vertakt en draagt 2-5 

 bladen. De bladen zijn wat vleezig. De wor- 

 telbladen zijn langgesteeld en vormen een roset, 

 zij zijn rondachtig-niervormig, ingesneden ge- 

 karteld. De stengelbladen zitten vrij ver uiteen, 

 zijn kort gesteeld, naar voren ingesneden 4-8- 

 tandig of -lobbig. 



De bloemen vormen meestal een scherm- tros- 

 vormige bloeiwijze (eigenlijk zitten ze in bij- 

 schermen), zij zijn wit, groot (12-15 mM lang), 

 klokvormig, welriekend. De kelkslippen zijn 

 rechtopstaand, ovaal, klierachtig behaard. De 

 kroonbladen zijn omgekeerd eirond-wigvormig en 3 maal zoolang als de 



Saxifraga tridacty 

 lites 



Fig. 584. 



men gesloten. 



Saxifraga granulata 

 Fig. 585. 



!) tridactylites 

 dragend. 



drievingerig (dit slaat op den bladvorm). 



-) granulata = korrel- 



