484 — SAXIFRAQACEAE. — FAMILIE 70. 



vervormde meeldraden (fig. 590) beschouwt, lokken door hunne gesteelde 

 kliertjes insecten. Aan de holle binnenzijde zijn 2, een weinig honig 

 afscheidende groeven. Daar de bloemen over dag naar honig rieken en 



bovendien door de klierknopjes de aanwezig- 

 heid van veel honig voorgespiegeld wordt , 

 worden vele insecten, vooral vliegen en kevers 

 gelokt. 



De inrichting der bloem met het oog op de 



bestuiving is de volgende. Als de bloem zich 



opent, liggen 5 gesloten helmknopjes op korte 



draadjes dicht tegen het vruchtbeginsel aan. 



Pamassia ^aiustris rj e stempels zijn nog geheel ongeschikt om 



Bloem na wegneming' van 3 kelk- en stuifmeel op te nemen. Eerst verlengt zich 



4 kroonbiaden even na het opengaan, nu een der meeldraden en kromt zich zoo, 



p bloemkroonblad, ss kelkbladen. ' 



dat het helmknopje op den stempel komt te 

 liggen met de met stuifmeel bedekte zijde naar boven. Na een dag is het 

 stuifmeel daarvan weg en nu buigt zich- de meeldraad naar buiten, naarde 

 bloemkroon en komt een tweede meeldraad hetzelfde doen enz. tot na 5 

 dagen alle meeldraden naar buiten zijn gebogen en de stempels vrij komen, 

 die nu geschikt zijn voor de bestuiving en juist liggen op de plaats, waar 

 eerst stuifmeel beschikbaar was. De bloem is dus sterk protrandrisch en 

 geheel ingericht voor kruisbestuiving, daar insecten, die in verschillende 

 bloemen juist op dezelfde wijze komen aanvliegen, met hetzelfde deel van 

 hun lichaam, waarop in jongere bloemen stuifmeel is gekomen, in oudere 

 bloemen de stempels aanraken. Hetzij nu de insecten naar het midden der 

 bloemen vliegen en van daar den honig trachten te bereiken, hetzij op de 

 kroonbiaden aanvliegen en dan over de franje kruipen om bij den honig te 

 komen, steeds raken zij een opengesprongen helmhokje of de stempels 

 aan, dus is kruisbestuiving goed verzekerd. De bloem bloeit in het geheel 

 8 dagen. 



De zaden zijn zeer licht, zij wegen 0,00003 gram en worden dus doer 

 den wind gemakkelijk verspreid. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant is een echte hygrophyt , 

 die in veenstreken en op vochtigen heidegrond in geheel Europa voor- 

 komt en bij ons op genoemde plaatsen ook vrij algemeen is en verder ook 

 in vochtige duinpannen. 



Volksnamen. De naam parnaskruid wordt het meest gebruikt, doch cp 

 Texel noemt men haar ongansbloem (ongans is een ziekte, die de schapen 

 opdoen, als zij in vochtige weiden grazen). 



5. Philadélphus ') L. 



P. coronarius -) L Boerenjasmijn (fig. 591). 



Deze plant is een sterk vertakte heester met tegenoverstaande, ronde, dunne takken, 

 die eerst roodbruin, later aschgrauw zijn en van de hoofdas afstaan. De bladen zij n . 

 elliptisch, kort gesteeld , toegespitst, gezaagd-getand, 3-nervig, van boven kaal, van onderen 

 op de nerven meest ruw en lichter. 



l ) van het Grieksche philadelphos: broeder- en zusterbeminnend. Dit was de bijnaam 

 van Koning Ptolomaeus van Egypte en werd hem gegeven, omdat hij zijne zuster tot vrouw 

 nam. Aan hem was dus eigenlijk het geslacht gewijd. -) coronarius = een kroon 



dragend, omdat het geslacht aan een vorst was gewijd. 



