FAMILIE 72. 



ONOGRACEAE. - 



493 



Epilobium angustifolium 

 Fig. 600. 



zijn donkerpurper, lancetvormig, even lang als de bloemkroon en er tegen 

 liggend. De bloemkroonbladen zijn lichtpnrper, zelden bleekrose of wit, 

 omgekeerd-eirond, een weinig ongelijk, gaaf- 

 randig. De stijl is iets langer dan de meeldraden. 

 De doosvrucht is zeer fijn viltig, witachtig. 6-12 

 dM. 4« Juni— September. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen openen 

 zich reeds vrij vroeg in den morgen, zij zijn 

 protrandrisch. De honig is beschut tegen regen, 

 doordat de helmdraden aan den voet breed zijn 

 en samen een hollen kegel vormen , die den voet 

 van den stijl omsluit en deze is zelf behaard. In 

 die holle ruimte wordt de honig afgescheiden. 



Als de bloemen zich openen, zijn de helm- 

 knopjes al opengesprongen, zij zitten zoo, dat 

 de insecten er op aanvliegen, terwijl de stijl dan 

 nog knievormig neergebogen is en de stempeltakken nog tegen elkaar 

 liggend, een knots vormen. De stempel bevindt zich daardoor buiten de 

 richting, waarin de insecten aankomen, om den honig te bereiken, doch 

 de helmknopjes liggen juist in die richting. Later gaat de stijl, die langer 

 is geworden, rechtopstaan in het midden der bloem en de 4 stempeltakken 

 spreiden zich uit en staan nu voor den toegang tot den honig. Insecten 

 uit jongere bloemen komend, zullen dus kruisbestuiving bewerken. 



Later rollen zich de 4 stempels om, zoodat zij in dezelfde bloem de helm- 

 knopjes aanraken en nu heeft er zelfbestuiving plaats, welke nog bevorderd 

 wordt, doordat zich de helmdraden iets oprichten en zich het steelachtige 

 vruchtbeginsel wat naar beneden kromt en de bloem daardoor wat gaat 

 knikken. Vooral bijen , hommels en tweevleugelige insecten zijn als bezoekers 

 waargenomen. 



Een bijzonderheid is verder nog, dat de bloemen zich alleen op zonnige 

 plaatsen openen, doch op sterk beschaduwde verdorren de knoppen vaak 

 en vallen af. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt vooral in Midden- 

 Europa op eenigszins beschaduwde plaatsen in zandige streken voor. Vooral 

 op plaatsen, waar bosch is gehakt, komt de plant soms in massa's bijeen 

 voor. Zij is ook bij ons algemeen. Een kleine variëteit ,3. minor is bij Epe 

 gevonden. 



Volksnamen. In den Achterhoek van Gelderland heet de plant wilgen- 

 roosje, op vele plaatsen kattestaart, in het westelijk deel van Drente en 

 op de Noord-Veluwe slangebloem, in de Graafschap Zutphen wilde selve, 

 in Zuid-Limburg dondertoren en koekoeksbloem en bij Aalsmeer hardijzers. 



E. hirsütum ') L. Groote basterdwederik (fig. 601). 



Deze plant heeft een zeer langgerekten wortelstok, die in den herfst 

 vleezige, lange uitloopers vormt. De stengel is rechtopgaand, rond, sterk 

 vertakt, ruw behaard met 2 soorten haren, nl. kortere, klierachtige, die 

 naar boven toe algemeener worden en langere haren (alle haren zijn zeer 

 zacht, wit en afstaand). De stengel draagt geen verheven lijsten. De 



!) hirsütum = ruwharig. 



