500 



ONOGRACEAE. 



FAMILIE 72. 



Biologische bijzonderheden. Hoewel , zooals bij het geslacht is beschreven , 

 de bloemen uitstekend voor kruisbestuiving zijn ingericht, is de bestuiving 

 reeds volbracht, voor de knop zich opent. De helmknopjes zijn in den 

 knoptoestand al geopend en zij omgeven de 4 groote stempels zoo dicht, 

 dat de geheele buitenoppervlakte van deze met stuifmeel bedekt is uit 

 dezelfde bloem en het is aan prof. Hugo de Vries gebleken, dat deze even 

 goed stuifmeelbuizen vormen , als wanneer de korrels op de kleverige 

 binnenzijde komen, ook even goed bevruchting teweegbrengen en even 

 normale zaden vormen. 



Voorkomen. De plant is uit Virginië in 1614 naar Europa overgebracht 

 om de eetbare wortels en heeft zich o. a. in ons land op zandgrond en 

 vooral in de duinen zeer verspreid. Zij is bij ons vrij algemeen. 



Volksnamen. Behalve de namen St. Teunisbloem en nachtkaars, die op 

 vele plaatsen in gebruik zijn, nog de volgende. Nachtbloem zegt men in 

 Friesland, Noord-Overijsel en op Walcheren, in Friesland ook nachtpitjes. 

 In den Achterhoek van Gelderland noemt men ze 24-uursbloemen , op 

 Walcheren leliën van een dag, in Zeeuwsch-Vlaanderen nachtschoone en 

 in Zuid-Limburg tabaksbloem. 



0. muricata 1 ) L Kleine teunisbloem (fig. 610). 



Deze plant is grijsgroen en heeft een vrij krachtigen, rechtopstaanden, 



rocdachtigen stengel , die voor den bloeitijd 

 overgebogen is en evenals de bloemstelen , met 

 purperkleurige, op een rooden knobbel staande 

 haren bezet is. De bladen zijn fijn behaard, in 

 een steel versmald. De bladen der rozetten zijn 

 meest getand en lancetvormig (anders dan bij 

 O. biennis), de stengelbladen hebben denzelfden 

 vorm, de onderste zijn vaak rood aangeloopen. 

 De bloemen zijn geel, vrij klein (1-2 cM in 

 middellijn) en vormen een verlengde aar. De 

 kroonbladen zijn hartvormig ingesneden, niet 

 langer dan de meeldraden , veel korter dan de 

 kelkbuis. De doosvrucht is kort langwerpig, 

 zittend, behaard (fig. 610). 4,5-9 dM. 00, 

 zelden 2|. J ur >i — September. 



Een bastaard van O. biennis met O. muricata (O. biennis var. muricato- 

 macrantha, O. Braunii Döll.) is bij Hilversum en Bloemendaal gevonden. 



Biologische bijzonderheid. Omtrent de bestuiving geldt het bij O. biennis 

 gezegde. 



Voorkomen. De plant is in 1789 uit Canada in Europa ingevoerd. Zij 

 komt bij ons in de duinen voor, doch vrij zeldzaam. 



0. laciniata -) H i II. S lipten nisblo e m. 



Deze plant heeft een liggenden of opstijgenden , al of niet vertakten, onbehaarden of 

 weinig behaarden stengel. 



De bladen zijn zittend of de lagere gesteeld, ovaal-lancetvormig of lancetvormig, bochtig 

 getand tot vindeelig, stomp of spits. 



De bloemen staan in de oksels der bladen (bij kleine planten soms aan den stengeltop) 

 en hebben lijn-lancetvormige, teruggeslagen kelkslippen, die veel korter zijn dan de smalle 



CEnothera muricata 

 Fig. 610. 



') muricata = zachtstekelig. 



-) laciniata = ingesneden. 



