504 — HALORRHAGIDACEAE. — FAMILIE 73. 



De drijvende bladen hebben den gewonen bouw van zulke bladen; zij zijn breed, on- 

 gedeeld, lederachtig met verdikten rand. De bovenvlakte is alleen van huidmondjes voor- 

 zien en water, dat er op komt, blijft droppels vormen. Zonder de blazen aan de stelen» 

 drijven de bladen ook wel; deze zullen wel alleen dienst doen, om de plant ook nog 

 drijvende te houden, als later in den zomer tusschen de bladen van het rozet, de zware 

 vruchten komen (ook de wortelbladen gaan, losgelaten, drijven). 



ledere vrucht vertoont 2 paar afstaande, kruiswijs geplaatste dorens, die haar beschutten 

 tegen het opvreten door waterdieren en dienen om haar ten anker te leggen. Deze dorens 

 zijn evenals de geheele vrucht alleen van binnen steenhard, de buitenste cellagen zijn 

 week, rotten snsl onder water en vormen dan onregelmatige vezels aan het losse weefsel. 

 Echter blijft aan den top der dorens meestal niet alleen de krachtige middenrib, maar 

 blijven ook deelen van terugloopende vezels van het weefsel zitten. Ze zien er dan als 

 ankers uit en bevestigen dan ook de vrucht zoo stevig tusschen de rottende planten in 

 den bodem, dat de kiem niet in staat is het vaste vruchtomhulsel mee op te heffen. Dit 

 blijft aan den voet der plant zitten en is er in den regel bij de volwassen plant ook nog. 



De plant is gemakkelijk uit zaad op te kweeken , door dit in een bloempot met vetten 

 tuingrond te brengen, die steeds in een bak met water staat. Na de ontkieming zorgt 

 men , dat de geheele bloempot steeds onder water staat en is de plant krachtig genoeg 

 geworden, dan laat men haar eenvoudig met bloempot en al in het slib op den bodem 

 van een waterplas zinken. 



De bladen der plant zijn beschut tegen het opvreten door waterslakken , door haar groot 

 gehalte aan looistof. 



De bloemen openen zich meest boven, soms onder water. Meest heeft er zelfbestuiving 

 plaats, soms echter bij insectenbezoek ook kruisbestuiving. De vruchten rijpen onder 

 water. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in Midden-Europa in stilstaande 

 en zachtstroomende wateren voor. Bij ons is zij in de laatste 90 jaren niet meer aan- 

 getroffen. Vroeger schijnt zij bij ons vrij algemeen te zijn geweest en ook in de naburige 

 landen is hetzelfde verschijnsel waargenomen. Waar zij vroeger algemeen was, is zij 

 zeldzaam geworden of zelfs geheel verdwenen. De reden voor dat verschijnsel is nog 

 onbekend. 



In vroegeren tijd werd het zaad, dat zeer veel olie en meel bevat en zeer voedzaam is, 

 in tijden van hongersnood tot brood gebakken en gegeten, een bewijs te meer, dat zij 

 toen algemeen voorkwam. 



Familie 73. Halorrhagidaceae R. Br. Vederkruidachtigen. - 



Waterplanten. Bloemen regelmatig, okselstandig, klein, vaak onvolkomen 

 of 1-slachtig. Kelk bovenstandig, 4-deelig of onduidelijk. Kroonbladen 

 ontbrekend of zeer spoedig afvallend. Vruchtbeginsel 1-4-hokkig en als 

 het uit 4 vruchtbladen is gevormd, deze met de kelkslippen afwisselend- 

 In ieder hokje der vrucht met 1 zaadje. Vrucht niet openspringend. 



Tabel tot het deter mineeren der geslachten der Halorrhagidaceae. 



A. Bladen meest (bij onze soorten steeds) vindeelig. Bloemen eenslachtig. Kelkzoom 

 4-deelig. Kroonbladen meest aanwezig. Meeldraden in de mannelijke bloemen 4, 

 vóór de kroonbladen staand of 8. Vruchtbeginsel 4-hokkig met 4 stijlen of stempels. 



Myriophyllum blz. 504. 



B. Bladen ongedeeld, in kransen. Bloemen 2-slachtig. Kelkzoom onduidelijk. Kroon- 

 bladen ontbrekend. Slechts een meeldraad en 1 vruchtbeginsel. Steenvrucht met dun 

 vleesch Hippuris blz. 507. 



1. Myriophy llum ') L. Vederkruid. 



Planten een-, zelden 2-huizig. Mannelijke bloemen: kelk 4-deelig, kroon- 

 bladen 4, vroeg afvallend, ingeplant aan den top der kelkbuis. Meeldraden 



O van het Grieksche myriös: tienduizend en phyllon: blad, slaande op de verdeeling 

 der bladen in vele fijne slippen. 



