FAMILIE 73. — HALORRHAGIDACEAE. — 505 



8. Vrouwelijke bloemen: kelkbeker vierkant met korte buis, vergroeid met 

 het vruchtbeginsel en met 4 slippen, kleiner dan bij de mannelijke bloemen, 

 kroonbladen zeer klein, teruggeslagen of ontbrekend. Stijl bijna ontbrekend, 

 stempels 4, zeer groot, blijvend, wrattig. Vrucht een steenvrucht, zonder 

 sap, in 4 eenzadige steenen uiteenvallend. 



Waterplanten met kransstandige, kamachtig gevinde bladen met haarachtige 

 slippen , zonder steunbladen. Bloemen rosé of geelachtig , in afgebroken meest 

 uit kransen bestaande aren , die meestal alleen boven water uitsteken. De man- 

 nelijke bloemen vormen het bovenste, de vrouwelijke het onderste deel der aren. 



Biologische bijzonderheden. De planten van dit geslacht zijn wat stengels, 

 wortels en bladen betreft, geheel ondergedoken en gebouwd als echte 

 waterplanten. De wortels zitten in het slijk van den bodem, doch 

 missen de wortelharen. De stengels zijn lang met lange leden, de bladen 

 zijn fijn verdeeld in lijnvormige slippen. 



Bij gebrek aan water kunnen de planten ook langeren tijd in de lucht 

 leven, ook ontstaan in zulke gevallen landvormen met kortere leden, kortere, 

 dikkere en breedere blaadjes en uit de stengelknoopen komen dan vele 

 wortels, de plantjes vormen kleine zoden. 



De planten overwinteren, doordat aan den top der takken bolronde organen 

 ontstaan , die uit dicht opeengepakte bladen bestaan , welke als de stengel 

 afsterft, op den bodem zinken en het volgend jaar nieuwe planten vormen. 

 Zoo vermenigvuldigt zich dus de plant ook ongeslachtelijk, trouwens ieder 

 stengelstuk, dat van de planten wordt afgerukt, kan zich op een andere 

 plaats weer vasthechten en daar een nieuwe plant vormen. De gewone 

 wijze van vermenigvuldiging door zaad is hier, als bij de meeste water- 

 planten, niet van groote beteekenis, daar de Myriophyllums vaak niet bloeien. 



De stengels en bladen bedekken zich des zomers vaak in stilstaande, 

 kalkhoudende wateren met een laag calciumcarbonaat en als die deelen dan 

 tegen den winter afsterven, zinkt deze kalk, waardoor er geleidelijk lagen 

 van calciumcarbonaat in het water kunnen ontstaan. 



De in de lucht zich verheffende bloemen zijn veelal eenhuizig. Beneden 

 zitten de vrouwelijke bloemen , boven de mannelijke. De eerste ontwikkelen 

 zich veel vroeger. In de mannelijke zitten groote, vrij bewegelijke helm- 

 knoppen aan dunne helmdraden en de stuifmeelkorrels zijn plat, gemakkelijk 

 verstuivend, en worden door den wind overgebracht op de sterk knobbelige 

 stempels. Ook onder water komen normale, niet kleistogame bloemen 

 voor, die door met het water vervoerd stuifmeel bestoven worden. 



Na den bloei duikt de aar steeds onder water, de vruchten rijpen daar, 

 laten los, drijven op het water en worden vaak door watervogels verspreid. 



Volksnamen. In vele streken heet de plant duizendblad, in Zuid-Holland 

 vederkruid. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Myriophyl lum. 



A. Schutbladen alle vinspletig of gevind, even lang als of langer dan de bloemen. 

 Aren steeds rechtopstaand. Bloemen alle in kransen. Bladkransen 5-6-tallig. 



31. vertieiliatum blz. 506. 

 Hiertoe behoort ook M. proserpinacoid.es , met dicht bebladerde. boven he: water 

 uitgroeiende , niet nat wordende loten en 4-5-talIige bladkransen. 



B. Bovenste schutbladen ongedeeld, korter dan de bloemen. 



a. Aren steeds rechtopstaand. Bloemen alle in kransen, de onderste schutbladen 

 vinspletig M. spicatum blz. 506. 



