510 — LYTHRACEAE. — FAMILIE 74. 



de kroonbladen hebben 6-10 mM lengte. De bloemen staan eenigszins 

 schuin met de onderste kroonbladen schuin naar voren, terwijl de bovenste 

 meer vertikaal staan. De meeldraden en stijl liggen in het onderste 

 deel der bloem, zoodat een insect, om honig te zuigen, zijn slurf over 

 deze deelen heen naar den voet der bloem moet bewegen. Daar echter de 

 toppen dier deelen naar boven staan, raakt het insect helmknopjes en 

 stempel aan. 



Voor kruisbestuiving wordt vooral gezorgd door de verschillende lengte 

 van de meeldraden en van den stijl in verschillende bloemen. De bloemen 

 zijn n.1. trimorph, drievormig, omdat in iedere bloem de beide meeldraad- 

 kransen en de stijl in lengte verschillen, de kortste dier deelen zit in den 

 kelk verborgen, de deelen, die gemiddeld van lengte zijn, steken er 3 a 4 

 mM uit, de langste 7 a 8 mM. Nu zijn er 3 vormen van bloemen n.1.: 



1. langstijlige. Hier is de stijl langer dan de meeldraden en van deze is 

 de helft gemiddeld van lengte, de andere helft kort. 



2. middenstijlige. Hier is de stijl gemiddeld van lengte, de helft der 

 meeldraden is langer, de andere helft korter dan deze. 



3. kortstijlige. Hier is de stijl kort en de eene helft der meeldraden is 

 zeer lang, de andere helft gemiddeld van lengte. 



De stuifmeelkorrels van de langste meeldraden zijn het grootst, die van 

 de kortste het kleinst. De helmknopjes der langste meeldraden zijn groen 

 (misschien om ze minder op te doen vallen aan stuifmeeletende insecten) r 

 die der andere zijn geel. 



Van de 18 mogelijke gevallen van bestuiving is het gebleken, dat alleen 

 die 6 de krachtigste vruchten geven , waarbij het stuifmeel uit een helm- 

 knopje komt op een even hoog staanden stempel. 



Insecten , wier grootte juist geschikt is voor de bloem (vrij groote bijen , 

 sommige zweefvliegen), zullen zich aan de lange meeldraden resp. stijl of 

 aan die van gemiddelde lengte vasthouden en dan met hun snuit in den 

 voet der bloem dringen, waarbij zij op verschillende deelen van dien snuit 

 en van de andere deelen van hun lichaam stuifmeel krijgen , dat zij aan 

 even hoog staande stempels in andere bloemen af zullen geven. 



Als bezoekster der bloem moet in de eerste plaats een bij , Melitta 

 melanura , genoemd worden. Deze toch bezoekt bijna uitsluitend deze 

 bloemen. Zij heeft slechts een snuit van 3 a 4 mM en moet dus ook den 

 kop in de kelkbuis steken, doch zij heeft eene grootte, die precies voor 

 deze bloem past. Onder de vliesvleugeligen moet verder de honigbij, Saro- 

 podo rotundata , hommelsoorten en Megachile centuncularis genoemd 

 worden, van de tweevleugeligen Helophilus pendulus, Volucella bombylans 

 en Rhingia rostrata var. campestris, terwijl Halictussoorten , Syrphus balteatus^ 

 Melithreptus taeniatus en vlinders slechts 1 of 2 der goede bestuivingen 

 regelmatig volbrengen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant is een hydrophyt en 

 komt in geheel Europa aan waterkanten en op vochtige plaatsen voor. Zij 

 is bij ons algemeen. 



Volksnamen. Behalve kattenstaart, welke naam op vele plaatsen wordt 

 gebruikt, heet de plant in West-Friesland, Utrecht en op Voorne en Beijer- 

 land partijke, in Salland paardestaart, in Gelderland ijzerhard, in Zuid- 

 Holland basterdwederik, op Walcheren rottestaart. 



