530 



ROSACEAE. 



FAMILIE 77. 



langer wordt (fig. 642). De vruchtjes zijn lancetvormig, klein, samengedrukt 

 en loopen in een met een haak eindigenden, tamelijk kalen borstel uit (fig. 642). 

 Aan dien haak zat vroeger het bovenste behaarde deel van den stijl. 2\.. 

 1,5-4,5 dM. Mei, Juni. 



Biologische bijzonderheden. Op den dag, dat een bloem opengaat, staat 

 de bloemsteel horizontaal en is dus de ingang der bloem zijwaarts gericht. 

 De helmdraden zijn dan nog kort en de helmknopjes gesloten, maar de 

 stempels, die als een bosje een paar mM. buiten de helmknopjes uitsteken,, 

 zijn al geschikt om vreemd stuifmeel op te nemen. Later verlengen zich 

 de helmdraden, de helmknopjes der langste meeldraden openen zich en 

 komen met eenige stempels aan den omtrek van den stijlbundel in onmid- 

 dellijke aanraking. De bloemsteel is nu gekromd, de bloem knikkend. 

 Tengevolge daarvan komt het uit de helmknopjes neervallende stuifmeel 

 op de kroonbladen van de onderste helft der bloem en bij het sluiten der 

 bloem ook op de stempels aan den omtrek van den stijlbundel en bewerkt 

 spontane zelfbestuiving. Weer een paar dagen later is de bloem aan den 

 boogvormig gekromden steel gaan hangen en de opening is dus naar beneden, 

 gericht. Nu hebben zich ook de helmknopjes der kortere meeldraden 

 geopend, de geheele bloem is losser geworden. Alle stijlen, ook de in 

 het midden staande, draaien en krommen zich zoo naar buiten, dat de 

 stempels onder de ten laatste geopende helmknopjes komen te staan en 

 als nu uit deze stuifmeel neervalt, komt het onvermijdelijk op de in het 

 midden staande stempels, die tot dusverre niet bestoven werden. ZooweL 

 de kromming der bloemstelen en stijlen als het sluiten der kroonbladen en 

 het verlengen der meeldraden werken dus samen om te zorgen, dat als 

 insectenbezoek is uitgebleven, toch spontane zelfbestuiving plaats heeft. 

 De vruchten worden verspreid door dieren, doordat zij tusschen de haren 

 van deze blijven zitten. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. Deze plant is een hygrophyt en 

 komt in geheel Europa op vochtige, beschaduwde plaatsen voor. Bij ons-is 

 zij zeldzaam op dergelijke plaatsen gevonden en bijna uitsluitend op zandgrond. 



G. urbanum ] ) L Nagelkruid (fig. 643). 



Deze plant is ruw behaard, weinig vertakt. Zij heeft een korten wortel- 

 stok, waaruit een of meer stengels komen, die 

 eenige gesteelde wortelbladen en verder zittende 

 stengelbladen dragen. 



De stengel is rechtopstaand en rond. De onderste 

 bladen zijn liervormig gevind met 5 a 7 zeer onge- 

 lijke, ingesneden getande blaadjes. Die blaadjes 

 zijn langwerpig-ruitvormig en spits. De bovenste 

 bladen zijn drietallig of -deelig. De steunbladen 

 zijn groot, bladachtig, bijna cirkelvormig, inge- 

 sneden getand. 



De bloemen staan in armbloemige bijschermen 

 en staan rechtop. De kroonbladen zijn omgekeerd 

 eirond , goudgeel , even lang als de kelk, ongenageld. 

 De kelk is groen, onder de vrucht teruggeslagen. Het 

 onderste lid van den stijl is kaal, omstreeks 4-maal zoo lang als het aan. 



Gcuin urbanum 

 Fig. 643. 



] ) urbanum = bij de stad groeiend. 



