568 



— ROSACEAE. 



FAMILIE 77. 



P. Tormentilla -) Neck. 



De kroonbladen zijn omgekeerd hartvormig, langer dan de kelk, aan den 

 voet vaak donkerder. !}.• 5-15 cM. April, Mei, soms in October nog weer. 



P. Tabernaemontdni Aschers. 



Bij deze zijn de bladen van onderen of aan weerszijden met langere, aan- 

 gedrukte haren bekleed. De onderste bladen zijn 5-7-tallig. De blaadjes 

 zijn wigvormig-omgekeerd eirond tot langwerpig, naar voren ingesneden 

 gezaagd. Overigens als de vorige. 4- 5-15 cM. April, Mei, soms ook later. 



P. rübens Zimmeter. (P. opaca Rth.). 



Hier zijn de stengels dun, weinig langer dan de bladen, afstaand behaard. 

 Ook de bladen zijn afstaand behaard. De blaadjes zijn wigvormig-lang- 

 werpig. Overigens als de vorige. 4- 5-22 cM. April— Juni. 



Deze onderscheidt zich van de vorige gemakkelijk door de steeds rood- 

 aangeloopen stengels, de smallere blaadjes en de iets kleinere en donkerder 

 bloemen. 



De var. 3. crócea 1 ) Koch. heeft kroonbladen , die aan den voet een safraan- 

 kleurige vlek hebben. Deze is bij Diepenveen gevonden. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De soort komt in bijna geheel 

 Europa voor op open zand- en heidegrond en is bij ons op dergelijke 

 plaatsen vrij algemeen. 



(Tormentilla erécta :; ) L.). Tormentil (fig. 693). 

 Deze soort heeft een korten , dikken , zwart- 

 bruinen, van binnen geelachtig-witten , doch op de 

 doorsnede met een bloedroode 5-stralige ster ge- 

 teekenden wortelstok. Daaruit komen meestal meer 

 stengels, die naar boven pluimachtig vertakt, kort 

 behaard, sterk bebladerd, rechtopstaand, opstijgend 

 of liggend zijn. De bladen zijn aan den stengel 

 alle 3-tallig, ongesteeld, de blaadjes zijn wigvormig- 

 langwerpig, aangedrukt behaard, in het bovenste 

 deel ingesneden gezaagd. De steunbladen zijn 

 groot, ingesneden getand, 2-7-lobbig. 



De bloemen staan alleen en hebben stelen, die 

 langer zijn dan de bladen. Zij zijn vrij klein (8-12 

 mM.), geel. De bijkelk is kleiner dan de kelk. De 

 kroonbladen zijn omgekeerd hartvormig, even lang als de kelk, aan den 

 voet donkerder van kleur. De vruchten zijn bijna glad. 2L- 1,5-3 dM. 

 Juni — Augustus. 



Biologische bijzonderheden. De inrichting der bloemen, met het oog op 

 de bestuiving, is vrij wel dezelfde als bij P. anserina, alleen wordt hier 

 meer honig afgescheiden. 



Door een woekerende schimmel (Synchitrium pilificum) wordt aan deze 

 plant soms een behaarde wrat gevormd, doordat de zeer vergroote cel, 

 waarin de parasiet nestelt, de voedingscel dus, door de aangrenzende, 

 ook sterk vergroote cellen overwoekerd wordt; zelfs groeien sommige dier 

 cellen haarvormig uit. 



Volksnamen. Behalve de naam tormentil, die in Utrecht, West-Friesland 



Potentilla Tormentilla 

 Fig. 693. 



') crocea = safraangeel. 

 tormen: buikkramp (zie gebruik). 



2) van tormentum, waarschijnlijk in de beteekenis van 

 :! ) erecta — overeindstaand. 



