572 



ROSACEAE. — 



FAMILIE 77. 



Fig. 698. 



Doorsnede der 



bloem van 



Poterium officinale. 



vb vruchtbeginsel, 



h honigkliertjes, 



hk helmknopjes, 



st stempel. 



pernel 



Biologische bijzonderheden. Bij Anthyllis zal eene eigenaardige ver- 

 houding beschreven worden tusschen deze plant en Lycaena Hylas, een 

 dergelijke bestaat ook tusschen Lycaena Arcas en P. officinale. Echter 

 komen in deze bloemen ook wel andere insecten, die geen eieren in de 

 vruchtbeginsels leggen en toch de kruisbestuiving bewerken. 

 De bloemen missen wel is waar de kroonbladen, doch de kelk (eigenlijk 

 een deel van den bloembodem) omhult in zijn onderste 

 deel het vruchtbeginsel en scheidt uit een den stijlvoet 

 omgevenden ring honig af (fig. 698). Meestal bloeit in de 

 aar slechts één rij bloemen tegelijk en daarop komen de 

 insecten af en daar zij in den regel stempels en helmknopjes 

 met verschillende zijden van den kop aanraken , bewerken 

 zij kruis-, doch ook wel zelfbestuiving. De laatste kan 

 ook spontaan plaats grijpen. 



De plant heeft een vrij groot gehalte aan looizuur en 

 wordt daardoor niet door slakken gegeten. 



Volksnamen. In Oost-Drente heet de plant groote pim- 

 in Utrecht roode en witte pimpernel. 



Voorkomen in Europa en in Neder- 

 land. De plant komt op vochtige 

 plaatsen in bijna geheel Europa voor 

 en is bij ons vrij zeldzaam. 



P. Sanguisórba ') L. (Sanguisórba mi- 

 nor -) Scop.). Klein sorbenkruid 

 (fig. 699). 



Deze plant is kaal of beneden be- 

 haard. Uit den wortelstok komen een 

 of meer rechtopgaande, kantige, ver- 

 wijderd bebladerde, naar boven ver- 

 takte stengels, die meest met roode 

 strepen en punten zijn voorzien. De 

 bladen zijn oneven gevind. Zij heb- 

 ben 9-25 blaadjes, die rondachtig tot 

 langwerpig, gekarteld tot gezaagd zijn, 

 met een hartvormigen of afgeronden 

 voet. De stengelbladen zijn kleiner 

 dan de wortelbladen, de laatste zijn 

 langgesteeld. De steunbladen zijn 

 eirond, ingesneden getand. 



De bloemen zitten in rondachtige, 

 langgesteelde, groenachtige aren. De 

 kelkbeker is rimpelig. Meeldraden zijn 

 er 20-30, zij hangen ten slotte en zijn 

 op de keel van den kelk ingeplant 

 (in de tweeslachtige bloemen is het aantal minder, soms slechts 1). Stijlen 



Poterium Sanguisórba 

 Fig. 699. 



1 bloemknop, 2 vrouwelijke bloem, 3 twee- 

 slachtige bloem, 4 bloem uit het onderste 

 deel van het bloemhoofdje. 



') Sanguisórba komt van sanguis: bloed en sorbere: slurpen. Volgens sommigen staat 

 die naam in verband met het vroegere gebruik als bloedstelpend middel, volgens anderen 

 bestaat in vele streken de meening, dat het eten van deze plant door de koeien, de melk 

 van deze bloederig zou kleuren. -) minor = klein. 



