576 



ROSACEAE. 



FAMILIE 77. 



Agrimonia Eupatoria 

 Fig. 704. 

 a vrucht. 



Tabel tot het deter mineeren der soorten van het geslacht Agrimonia. 



A. Kelkbeker bij rijpheid der vrucht omgekeerd kegelvormig, met diepe van boven tot 

 bijna aan den voet reikende groeven A. Eupatoria blz. 576. 



B. Kelkbeker bij rijpheid der vrucht klokvormig met ondiepe, van boven slechts tot het 

 midden reikende groeven A. odorata blz. 577. 



A. Eupatoria 1 ) L. Agrimonie (fig. 704). 



Uit den dikken, houtig wordenden wortelstok komen 1 of meer rechtop- 

 gaande, bijna rolronde, bebladerde, ruw be- 

 haarde, niet of weinig vertakte, meest rood- 

 achtige stengels, die met zittende klieren bezet 

 zijn. De bladen zijn groot, kort gesteeld, de 

 bladstelen zijn kort ruw behaard. Grootere 

 blaadjes zijn er 5-9, zij zijn ovaal tot langwer- 

 pig, ingesneden gezaagd, van boven groen, 

 verspreid behaard, van onderen dicht grijs be- 

 haard , verspreid klierachtig. De steunbladen zijn 

 violet gekleurd, stengelomvattend, ingesneden 

 getand. 



De bloemen staan aan den top van den stengel 

 nu eens alleen , dan weer 2-3 bijeen op korte 

 stelen en vormen samen een lange, afgebroken 

 aar. Aan den voet der bloemstelen zit een drie- 

 spletig schutblad. De kelkbeker is omgekeerd 

 kegelvormig, dicht ruw behaard, onder den zoom 

 met afstaande, haakvormige stekels bezet. De kroonbladen zijn eirond en 

 goudgeel. Iedere bloem vormt meest slechts een vrucht. 



De plant riekt aangenaam aromatisch, terpentijnachtig. ij.. 3-12 dM. 

 Juni— September. 



Biologische bijzonderheden. Aan den voet der stijlen zit een vleezige 

 ring, waarop echter geen honigafscheiding is waargenomen. 



De bloemen zijn proterogynisch. Bij het opengaan zijn de stempels 'al 

 geschikt om stuifmeel op te nemen, doch dit moet door insecten uit andere 

 bloemen aangevoerd worden, want in de pas geopende bloemen zijn de 

 helmknopjes nog niet opengesprongen en dan zijn de helmdraden zoo zwak 

 naar binnen gebogen , dat iedere draad ongeveer met het zesde deel van 

 een cirkel overeenkomt. Zoo gauw echter nu de helmknopjes zijn open- 

 gegaan, krommen zich de draden, de eene na de andere, naar het midden 

 der bloem en hunne kromming komt eindelijk met een halven cirkel overeen. 

 Nu komen eenige der met stuifmeel bedekte helmknopjes met de nog steeds 

 voor bestuiving vatbare stempels in aanraking en, nadat zij deze van 

 stuifmeel hebben voorzien, vallen ze af en rollen zich de helmdraden nog 

 sterker samen. Hier is, als zoo vaak de bedoeling om zelfbestuiving te 

 bewerken, als kruisbestuiving mocht zijn uitgebleven. 



De ontplooide bloemen staan rechtop, doch na de vruchtvorming krommen 

 zij zich naar beneden, waarbij de rijpende vrucht door den blijvenden 

 kelk geheel omsloten blijft, dus goed beschut is. 



Volksnamen. De naam leverkruid wordt voor deze plant algemeen gebruikt. 

 Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 



O van Eupator, de bijnaam van den beroemden koning Mithridates van Pontus. 



