578 — ROSACEAE. - FAMILIE 11. 



nieuwe takken boven de oude komen. Daarbij komen ook nog nieuwe loten 

 uit den bodem, die de oude verdorde bogen als steunsels gebruiken. Het 

 gebruik van die verschillende heggestruiken als levende heggen is daardoor 

 van zelf duidelijk geworden. De berberis, de duindoorn (Hippophaes) en 

 de boksdoorn (Lycium) gedragen zich op dezelfde wijze. 



De oude loten bloeien bij de roos meermalen achtereen (verschil met 

 Rubus), zij vertakken zich ook sterker, doch ten slotte zijn het toch ook 

 nieuwe loten uit den bodem, die de oude vervangen moeten. 



De stekels aan stam en bladstelen helpen mede om de planten tusschen 

 andere te bevestigen, maar beletten ook slakken, die de bladen zouden 

 willen opvreten, om er tegen op te kruipen. 



Bloem. De bloemen zijn groot, sterk gekleurd en rieken sterk, zoodat 

 zij veel insecten lokken. Deze vinden echter in de bloemen alleen stuifmeel, 

 doch dit dan ook overvloedig, doch zoo goed als geen honig (wel wat bij 

 R. rubiginosa op den breeden, vleezigen zoog. kelkrand). Een deel der meel- 

 draden levert stuifmeel voor zelfbestuiving, een ander deel voor kruising. 

 De boogvormig gekromde helmdraden zijn ongelijk van lengte, de knopjes 

 van den binnensten krans gaan het eerst open, doch hun stuifmeel heeft 

 ondanks de nabijheid der stempels voor zelfbestuiving geen beteekenis, 

 omdat de knopjes lager staan dan de stempels en er uit zich zelf niet 

 mee in aanraking komen. Alleen de helmdraden van den buitensten krans 

 hebben de goede lengte en zij krommen zich zoover naar het midden der 

 bloem, dat de knopjes op de stempels komen te liggen. Daar deze helm- 

 knopjes zich het laatst openen, volgt zelfbestuiving in de bloem eerst in het 

 laatste oogenblik van den bloei en de geheele rest van den tijd is de bloem 

 alleen voor kruising ingericht, want de insecten vliegen het meest aan op 

 den bundel stijlen in het midden der bloem en brengen allicht stuifmeel 

 mede uit andere bloemen, die zij bezocht hebben. 

 De bloemen sluiten zich bij regen, om het stuifmeel te beschermen tegen vocht * 

 De vruchten, de zoog. rozebottels, zijn schijnvruchten, want de bloem- 

 bodem is vleezig en rood geworden en daarbinnen zitten de eigenlijke, harde 

 dopvruchtjes. Die rozebottels vallen door hun kleur flink op en worden 

 door kraaien, lijsters enz. gegeten, waarbij het deze te doen is om het 

 vleezige deel. De pitjes, de vruchtjes, slikken zij ook in, doch die worden 

 met de uitwerpselen weer naar buiten gebracht, echter op geheel andere 

 plaatsen, zoodat op die wijze voor de verspreiding der zaden wordt ge- 

 zorgd. Bewijzen deze vogels dus een dienst aan de plant, geheel anders is 

 het als muizen enz. langs den stengel opkruipend, bij de vruchten komen. 

 Deze is het te doen om de harde nootjes te knagen , doch zij worden ver- 

 hinderd naar boven te komen door de meest met de .punten naar beneden 

 gerichte stekels. 



Gallen en schimmels. De meest bekende gallen op de rozen worden door 

 galwespen veroorzaakt. De Rhodites Rosae, de zoog. rozengal wesp, veroor- 

 zaakt de bekende mosachtige uitwassen aan de plant. De wesp legt hare 

 eieren vroeg in het voorjaar in de opperhuid van een blad, dat nog in 

 den knop zit , meest in den bladsteel (dan sterven de daarboven liggende 

 deelen spoedig af), soms op een blaadje (dan krijgt het blad de gewone 

 grootte, doch zit de gal op een der blaadjes). Nu ontwikkelt zich de 

 veelkamerige gal met de vele haren en franje aan hare oppervlakte. In die 

 gal verpoppen de maden en verlaten haar als volwassen insecten. 



