FAMILIE 77. 



ROSACEAE. — 



585 



bestaan uit 7-9 blaadjes, deze zijn klein, èirond-langwerpig of omgekeerd 



eirond, enkel of dubbel gezaagd, van onderen blauwgroen , doch meest niet 

 klierachtig. De steunbladen zijn smal, met plotseling verbreede en uiteen- 

 staande oortjes. 



De bloemen staan alleen , hebben gladde of 

 behaarde stelen. De kelkbeker is kaal, de slippen 

 zijn gaafrandig. De kroonbladen zijn meest wit, 

 aan den voet iets geelachtig, vrij groot. De vrucht- 

 kelk is rechtopstaand, blijvend. De schijnvrucht 

 is zwartpurper, vrij groot. h 3-9 dM. Juni, Juli. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. Deze 

 plant komt op droge plaatsen, bv. zonnige heuvels 

 op zandgrond, vooral in Midden-Europa voor en 

 is bij ons vooral in de duinen algemeen. 



15. 



Crataégus 



L. Meidoorn. Rosa P im P iaellifolia 



Fi« 714. 



Kelkslippen 5, kort, uitgespreid. Kroonbladen 

 5, bijna cirkelvormig. Stijlen 1-3. Vruchtbeginsel onderstandig. Vrucht 

 vleezig, klein, door de verdroogde kelkslippen gekroond, glad, rood, met 

 1-3 steenen. 



Bloemen wit of rosé, welriekend, in tuilen, na de bladen verschijnend. 

 Bladen enkelvoudig, vinlobbig tot vindeelig met bladachtige, groote steun- 

 bladen, die aan de loten blijven. Doornige heesters, zelden boomen. 



Tabel tot het determineeren van de soorten van Crataégus. 



A. Bloemstelen kaal. Kelkslippen eirond , bij de vrucht afstaand. Stijlen meest 2-3. Schijn- 

 vrucht eirond , met 2-3 steenen C. Oxyacantha blz. 586. 



B. Bloemstelen behaard. Kelkslippen lancetvormig, bij de vrucht vaak teruggeslagen. 

 Stijlen meest 1. Schijnvrucht bolrond, met meest 1 steen . . C. monogyna blz. 587. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen vallen door haar geur (door 

 trimethylamin veroorzaakt) en door haar vereenigd zijn tot grootere bloei- 

 wijzen op. Door den geur behooren ze tot de groep van bloemen, die 

 vooral door van rottende stoffen levende vliegen bezocht worden. Honig 

 wordt afgescheiden door een ring aan den voet der bloem en hij is ge- 

 woonlijk bedekt door wolharen aan den voet van den stijl. 



De bloem is proterogynisch. Als zij zich opent, steken de reeds ontwik- 

 kelde stempels al uit, terwijl de meeldraden nog gesloten helmknopjes 

 hebben. De buitenste zijn al opgericht en de helmknopjes van deze sprin- 

 gen na 1-2 dagen open. Bij koud, regenachtig weer blijven de binnenste 

 meeldraden naar binnen gebogen, de buitenste -echter steken boven de 

 stempels uit, zij zijn ook naar binnen gebogen, zoodat spontane zelfbe- 

 stuiving optreedt. Bij zonnig weer staan echter de meeldraden naar buiten, 

 de honig is zichtbaar en was er in het eerst alleen zelfbestuiving mogelijk, 

 zoo zal zij nu ook bij voorkeur plaats hebben. 



Op Crataégus komt vaak roestvorming op de bladen voor, veroorzaakt door 

 een zwam, Gymnosporangium clavariiforme, die in een anderen toestand 

 leeft op de gewone jeneverbes (zie hierover nader bij appel en peer). De 

 aangetaste plaatsen zijn gewoonlijk in grooten getale op het blad te zien. 



i) van 'tGrieksche krata: kopenaix: geit, dusgeitekop, volgens anderen van 't Grieksche 

 kratos: kracht, om de hardheid van het hout. 



