586 



ROSACEAE. 



FAMILIE 77. 



Zoover zich n.1. het mycelium van den parasiet in het blad uitbreidt, is het 

 bladgroen vernield en op die plaatsen is een roodgele kleurstof ontstaan , 

 die op de bladvlakte roodgele vlekken veroorzaakt. Verder zijn ook merk- 

 waardig de rosetvormige gallen aan de toppen van meidoorntakken , veroor- 

 zaakt door de galmug, Cecidomyia crataegi. Ze maken in de verte gezien 

 wel den indruk van vogelnestjes. Door den prikkel, die van de larve is 

 uitgegaan, krijgen de bladen en steunbladen in de nabijheid talrijke en 

 diepere insnijdingen, op de plaats der breede bladlobben ontstaan smal- 

 lere slippen en franje, die sterk gekromd zijn en wel wat op rendierge- 

 weien gelijken. Bovendien ontstaan uit de groene schors der takken en uit 

 het bladschijfweefsel, vooral boven de vaatbundels, zachte stekels met 

 een verdikten top. Vaak zijn 3-5 dezer tot een soort hanekam verbonden. 

 Deze galvormingen blijven, evenals de wilgenroosjes aan de wilgen, lang 

 zitten na den tijd, dat de gewone bladen zijn afgevallen. 



Men heeft wel eens de onderstelling geopperd, dat de meidoorns met diep 

 ingesneden bladen zouden zijn ontstaan door enting van meidoorntakken, 

 wier bovenste bladen door deze galmug in fijne slippen verdeeld waren, op 

 een gewonen meidoorn. 



Aan de lange loten van den meidoorn ontstaan in de oksels der onderste 

 bladen dicht bij elkaar een doorn en een knop, in de oksels der bovenste 

 alleen een knop. In het volgend voorjaar ontstaan uit de eerstgenoemde 

 knoppen, die dan dicht bij de lange, glanzend bruine doornen zitten, korte 

 takken, die vaak bloemen dragen, terwijl uit de knoppen van de bovenste 

 helft der loot weer lange loten ontstaan, waaraan zich hetzelfde herhaalt. 

 De doornen beschutten dus de jonge takjes. 



Hetgeen over de verspreiding der zaden van vleezige vruchten bij Prunus 

 gezegd is, geldt ook hier. Zelfs beweren De Candolle en Henslow, dat 

 men de vruchten, om gemakkelijk kiembare zaden te krijgen, als voedsel 

 aan parelhoenders geeft, waaruit zou volgen, dat de kiembaarheid der 

 zaden, als zij het lichaam van vogels gepasseerd zijn, zou zijn toegenomen. 



Volksnamen. Algemeen worden voor dit geslacht de namen haagdoorn, 

 meidoorn, doornboom en doorn gebruikt, in Friesland noemt men deze 

 heester ook smoarbeiboom, in Groningen tuiteboom en ook kraiteboom, 

 in Oost-Drente jeepenboom , op Texel roode japenboom, in Zuid-Limburg, het 



Oostelijk deel van Noord-Brabant en in Zeeuwsch- 

 Vlaanderen haagappelboom, in het Oostelijk deel 

 van Noord-Brabant ook witte doorn en in het Land 

 van Hulst piekerboom. 



C. Oxyacantha 1 ; L Tweestijlige meidoorn 

 (fig. 715). 



Bij dezen heester of boom zijn de jeugdige tak- 

 ken vaak glad. De bladen zijn gesteeld, wigvormig- 

 omgekeerd eirond, 3-, zeldzamer 5-lobbig, vooral 

 naar voren ongelijk gezaagd, van onderen bleeker, 

 evenals de takjes kaal. 



De bloemen zijn wit, bij den gevulden vorm vaak 

 rosé, zij rieken sterk. De kelkslippen zijn eirond, 

 toegespitst, kaal, spaarzaam met verspreide klieren bezet, bij de vrucht 



4& 



Crataegiis Oxyacantha 

 Fig. 715. 



!) Oxyacantha = spitsdoorn. 



