590 



— ROSACEAE. 



FAMILIE 77. 



gaan zijn de stempels al geschikt om stuifmeel op te nemen en staan in het midden der 

 bloem tamelijk rechtop, terwijl de meeldraden zoo naar binnen gebogen zijn, dat de ge- 

 sloten helmknopjes iets onder de stempels liggen. Bezoekende insecten vliegen op de 

 stempels aan en bewerken kruisbestuiving. In dien toestand 

 blijven de bloemen 2-4 dagen. Geleidelijk richten zich intus- 

 schen de buitenste meeldraden op , gaan schuin naar buiten 

 staan en openen zich, daarna ook de binnenste. In het laatst 

 van den bloeitijd buigen zich de stijlen zoo ver naar buiten , 

 dat de stempels de helmknopjes aanraken en dus spontane 

 zelfbestuiving kan plaats hebben , als de kruisbestuiving mocht 

 zijn uitgebleven. De bloemen schijnen weinig gevoelig voor 

 regen, want zij sluiten zich niet en hebben ook geen ander 

 middel om het stuifmeel daartegen te beschutten. 



Ook hier geldt als algemeene regel, dat alleen bij kruisbe- 

 stuiving goede vruchten ontstaan, toch zijn er ook soorten 

 van peren, die bij zelfbestuiving goede vruchten leveren. In het 

 algemeen genomen vertoonen de appelsoorten veel grooter 

 neiging tot onvruchtbaarheid bij zelfbestuiving dan de peren. 



Pirus communis 

 Fig. 719. 



Volksnamen. De naam peer wordt overal gebruikt in alle 

 mogelijke dialectische verscheidenheden. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De wilde peer komt in heggen en bosschen in 

 geheel Europa voor. Bij ons is zij algemeen aangeplant en soms in heggen verwilderd. 



P. Malus i) L Appel (fig. 720). 



Bij den appel is de schors der jongere takken bruin, die der oudere geschubd en asch- 



grauw. De knoppen zijn witviltig. De bladen zijn groot, 

 eirond, klein, gekarteld-gezaagd, min of meer van boven 

 behaard. 



De bloemen zijn groot, staan op viltige stelen en hebben 

 een viltige kelkbuis. De kroonbladen zijn van boven wit, 

 van onderen rosé, de helmknopjes zijn geel. De schijn- 

 vrucht is bolrond of langwerpig, aan weerszijden verdiept, 

 groen, geel, rood of bont, glanzend of dof. Overigens 

 komt deze soort veel met de vorige overeen. •,>. 6-9 M. Mei. 



Biologische bijzonderheden. Aan den voet der bloemen 

 wordt honig afgescheiden. De bloemen rieken vooral des 

 nachts sterk en lokken dan tal van nachtvlinders. Zij zijn 

 proterogynisch. Als de bloem opengaat, staan de meel- 

 draden dicht opeengehoopt met de nog gesloten helm- 

 knopjes in het midden der bloem. Deze staan onder de 

 stempels of even hoog. De stempels zijn nu al geschikt 

 om stuifmeel op te nemen en ontvangen dit uit andere bloemen door de insecten. Na een 

 paar dagen beginnen de buitenste en daarna ook de binnenste helmknopjes open te springen 

 en daar zij daarbij maar weinig naar buiten gaan staan, kan nu spontane zelfbestuiving 

 plaats hebben. Daar in het laatst van den bloeitijd, die 5 a 6 dagen duurt, de stijlen zich 

 ver naar buiten buigen en daarbij de helmknopjes aanraken, is er nu weer kans op zelf- 

 bestuiving. 



Daar ook hier de bloemen zich niet bij regen sluiten, zijn ze daaraan vaak blootgesteld, 

 toch schijnen ze er zeer gevoelig voor te zijn. Voor goede vruchtvorming is hier kruis- 

 bestuiving noodig, zelfs wordt door sommigen beweerd, dat zich bij zelfbestuiving slechts 

 bij uitzondering vruchten vormen. 

 Bloembezoekers zijn nog al veel waargenomen, vooral tweevleugeligen en bijen. 

 Volksnamen. De namen appel en appelboom worden overal en in alle mogelijke dialec- 

 tische verscheidenheden gebruikt. 



Voorkomen. Het schijnt dat de appelboom afkomstig is uit den Kaukasus en uit Perzië. 

 Hij is bij ons algemeen aangeplant en eenige malen verwilderd gevonden. 



i) Malus uit het Keltisch awal, waaruit de Romeinen wal (later mal) maakten, omdat 

 zij de a voor het bepaalde lidwoord hielden (overeenkomstig a pir, de peer). In andere 

 Gallische dialecten is het woord afal , in het Iersch ubhal voor appel in gebruik, zoodat 

 er dus ook samenhang bestaat met het tegenwoordige woord appel. 



