FAMILIE 77. 



- ROSACEAE. 



591 



P. arbulifólia ') L Ar b u t u sap p e I. 



Bij ons komt alleen de variëteit erytlirocarpa-) voor. Dit is een heester met schuin uit- 

 staande takken. De bladen zijn langwerpig-ovaal, steeds van onderen behaard, in den 

 herfst fraai rood gekleurd. De vruchten zijn behaard. De bloemen zijn wit. b. 1-2 M. Mei. 



Voorkomen. Deze heester komt in Noord-Amerika voor en is bij ons aangekweekt en 

 enkele malen verwilderd , nl. bij Steenwijk, Domburg en Oostkappelle. 



K7M 



Sorbus Aucuparia 

 Fie. 721. 



19. Sórbus 3 ) L. 



Hiervan komt bij ons slechts eene soort voor. 

 S. aucuparia ') L. L ij s t e r b e s (fig. 721). 



Deze houtige plant heeft viltige knoppen, ook de jeugdige bladen zijn 

 viltig. De bladen zijn oneven gevind, 5-11- 

 jukkig, zij zijn ten slotte tamelijk of geheel kaal. 

 De blaadjes zijn langwerpig-lancetvormig, on- 

 gelijk stekelpuntig gezaagd. Aan de inplanting 

 van ieder paar blaadjes zit een kliertje. 



De bloemen zijn tamelijk groot (8-10 mM in 

 diameter) en staan in veelbloemige, schermvormige 

 pluimen. Zij zijn wit en rieken vrij sterk. De 

 kelkslippen zijn 5 in getal, klein, wit behaard, 

 gaaf, na den bloeitijd teruggekromd. De kroon- 

 bladen, ook 5, zijn cirkelrond of langwerpig. 

 Stijlen zijn er 2-5, meest 3, zij zijn beneden 

 vergroeid. Het vruchtbeginsel is onderstandig. 



De schijnvrucht is vrij groot (3 cM lang), 

 bolrond of ellipsoïdisch, rood, oranje of zelden geel, met 2-5 hokjes met 

 dunvliezigen wand. De hokjes zijn ieder meest 1-zadig. De vrucht wordt 

 spoedig zacht. 4- 3-9 M. Mei, Juni. 



Biologische bijzonderheden. In de bloemen wordt de honig door een ring 

 om den voet van den stijl afgescheiden. De bloemen vallen sterk in het 

 oog door haar vereenigd zijn tot vrij uitgespreide bloeiwijzen. De inrichting 

 der bloemen met het oog op de bestuiving is vrij wel dezelfde als bij C. 

 Oxyacantha, ook de geur er van komt vrijwel overeen. Vele insecten zijn 

 als bezoekers waargenomen. 



Over het roest op de bladen, zie bij Pirus. 



Over de verspreiding der zaden van de vleezige vruchten door de vogels, 

 zie bij Prunus. De afgevallen bessen worden ook door wild en andere 

 dieren verspreid. 



Volksnamen. Het aantal volksnamen voor deze plant is legio. Behalve 

 lijsterbes, welke naam op vele plaatsen gebruikt wordt, gebruikt men de 

 namen hounebei, klijsterbes, koetsebeien, kwikkebei en kraalbessen in 

 Friesland, de laatste naam ook in Twente, in Stellingwerf siepiepen en 

 sappiepenhout, de laatste naam ook in Salland, in Noord-Overijsel kwalster- 

 boom, in Overijsel en het Oosten van Gelderland kweekweeboom en kwek- 

 kebessen, in Friesland, Groningen en Noord-Drente kwets en kwetsen- 



i) arbutifolia = arbutusbladig. -) erythrocarpa = roodvruchtig. ?> ) van het 



Latijnsche sorbére: samentrekken, om de wrange vruchten. 4 ) aucuparia = vogel- 



vanger, hetgeen slaat op het gebruiken der bessen, om lijsters te vangen. 



