FAMILIE 78. 



— PAP1LI0NACEAE. — 



605 



elkaar in evenwicht en houden de bloemdeelen horizontaal tot op het 

 oogenblik, dat de kielspleet wijder wordt. 



Ieder zwaard grijpt met een plooi inden hoek, dien een scherphoekig uit- 

 steeksel van iedere kielhelft met haar bovenrand vormt. Zet zich een bij 

 op de bloem, de pooten op de zwaarden, de kop tegen de vlag gedrukt, 

 dan glijden de uitsteeksels der zwaarden aan weerszijden van de door meel- 

 draden en stamper gevormde zuil af en gelijktijdig wordt de spleet van 

 de kiel wijder van den voet naar den top. Is dat gebeurd . dan komen de 

 tot dusverre door de spanning samengehouden bloemdeelen uit elkaar, kiel 

 en zwaarden gaan naar beneden, de stijl met het er op liggend stuif- 

 meel naar boven. Eerst raakt de stempel de onderzijde van het insect en 

 ontvangt daar stuifmeel uit een andere bezochte bloem en daarna wordt er 

 stuifmeel tegen den buik gedrukt. Mocht er nog geen bestuiving hebben 

 plaats gehad, dan bewerkt het terugkruipende insect zelfbestuiving. Be- 

 zoekers zijn vooral stuifmeelverzamelende, vaak ook te vergeefs naar honig 

 zoekende bijen. Ook komen wel bloemdeelen vretende kevers uit het 

 geslacht Cryptocephalus, die natuurlijk schadelijk zijn. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in zandige, 

 boschrijke streken vooral in Midden-Europa voor en is ook bij ons vrij 

 algemeen. Vaak is zij waarschijnlijk een overblijfsel van vroegere cultuur. 



G. eldtior Koch. met steeds rechtopstaanden stengel en 9-12 dM lange 

 takken, is bij Rhenen gevonden. 



G. germanica \ L. D u i t s c h e brem (tig. 730). 



Dit is een heestertje met een vertakten . rechtopstaanden of opstijgenden 

 stengel. De oude takken dragen vertakte dorens, 

 die ontstaan uit kleine knoppen, die in de blad- 

 oksels staan en aan het onderste deel eenige 

 bladen dragen , die later afvallen , terwijl vaak 

 weer uit de oksels een klein doorntje ontstaat. 

 De jongere takken zijn niet stekelig, rechtopstaand, 

 groen. De bladen zijn kort gesteeld, grasgroen, 

 langwerpig-elliptisch, spits, aan den rand ruw 

 behaard, glimmend. Steunbladen ontbreken. 



De bloemen zijn klein, met schutbladen dra- 

 gende stelen, die even lang als de kelk zijn. De 

 kelk is behaard met bijna gelijke lippen. De 

 bloemkroon is behaard, goudgeel, de vlag is 

 veel korter dan de kiel, bijna even lang als de 

 zwaarden , tijdens het bloeien sterk teruggeslagen. 



De peul (tig. 730) is 8-10 m.\l lang en 5 mM breed, ovaal-ruitvormig, 

 samengedrukt, scherp stekelpuntig, behaard. Zij bevat 2-6 eironde, zwart- 

 achtig-groene zaden. 4- 3-6 dM. Mei , Juni. 



Biologische bijzonderheden. De inrichting der bloem is wel als bij G. 

 tinctoria, maar van elastisch openspringen is hier geen sprake, de meel- 

 draden en stijl treden vrij uit de kiel. Vóór de nagels is in de kiel aan 

 weerszijden een bult, die in een verdieping van het overeenkomstige 

 zwaard past. De helmknoppen openen zich al in den knop. De stijl is 

 haakvormig naar binnen gekromd en de voorvlakte van den stijl wordt 



Genisla germanica 

 Fig. 733. 



!) germanica = Duitsche. 



