626 - PAPILIONACEAE. — FAMILIE 78. 



weinig verdikte helmdraden. Stijl draadvormig met knopvormigen stempel. 

 Peul in den kelk en de blijvende bloemkroon ingesloten, zeer klein r 

 eirond of langwerpig, recht, meestal niet openspringend, met 1 a2, zelden 

 3-6 zaden. 



Bloemen rood, wit of geel, in hoofdjes, zelden in dichte aren. 



Bladen 3-tallig met gaafrandige of getande blaadjes en aan den voet met 

 den bladsteel vergroeide steunblaadjes. 



Kruidachtige, vrij lage planten. 



Biologische bijzonderheden. Merkwaardig is de inrichting bij de klaver- 

 soorten om te groot warmteverlies door nachtelijke uitstraling tegen te 

 gaan. Na zonsondergang nemen de bladen n.1. den zoog. slaapstand 

 aan, d.w.z. de blaadjes bewegen zich naar elkaar, waarbij zich het top- 

 blaadje verheft, terwijl de zijdelingsche een draaiing uitvoeren. Daardoor 

 wordt de totale oppervlakte, die aan de lucht is blootgesteld, veel geringer. 

 Zelfs bij de kiemplanten gaan de zaadlobben tegen elkaar liggen, zoo 

 spoedig de zon is ondergegaan. 



De bloemknoppen staan rechtop, gaan de bloemen open, dan krommen 

 zich de stelen zoo, dat de ingang van de bloemen zijwaarts is gekeerd. 

 Als ten slotte het bezoek van insecten niet meer nuttig is, verdrogen de 

 bloemkroonbladen en richt zich de geheele bloem naar beneden. 



De inrichting der bloemen met het oog op de bestuiving is bijna als bij 

 Melilotus. Vele soorten hebben een sterken honiggeur, b.v. T. pratense. 

 Als bezoekers komen vooral in aanmerking bijen en hommels. 



Volksnamen. De naam klaver wordt het meest gebruikt, in het Oostelijk 

 deel van Drente spreekt men van drieblad, in de Graafschap Zutphen en 

 in Limburg van klee. 



Tabel tot het determineer en der soorten van het geslacht Trifolium. 



A. Kroonbladen (althans de zwaarden en de kiel) aan den voet vergroeid. Peul niet buiten 

 den kelk uitstekend. 



a. Bloemen zittend. Stijl aan den top haakvormig gebogen. Bloemkroon na den bloei 

 verwelkend, doch zitten blijvend. 



aa. Bloemhoofdjes met eenige onderste vruchtbare bloemen en vele onvruchtbare r 

 slechts uit een steel en lange, draadvormige, behaarde tanden bestaande 

 bloemen in het midden, die zich later als vorken om de rijpe vruchtjes heen- 

 slaan. Vruchtkelk niet opgeblazen, met onbehaarde en open keel. Vrucht- 

 hoofdjes in den bodem dringend. Peul lederachtig, met kleppen openspringend. 



T. subterraneum blz. 629. 

 bb. Bloemen alle vruchtbaar. Keel van den kelk van binnen met een verheven, 

 vaak behaarde lijst of met een haarring. Peul dunvliezig met een steviger 

 dekseltje, onregelmatig openscheurend, meest 1-zadig. 



aaa. Kelk 10-ribbig met vernauwde, behaarde, doch nog open keel. Bloem- 

 kroon klein , met korte buis. Vlag smal. Hoofdjes duidelijk oksel- 

 standig, talrijk, vrij ver van elkaar staand, alleenstaand of 2 bijeen, 

 bijna steeds zonder omhullende bladen. 



«■■ Vruchtkelk buikig en vergroot, tusschen de ribben vliezig. Bloemen 

 gemakkelijk afvallend. 



««. Hoofdjes gesteeld, zonder omhullende bladen. Kelktanden 

 vedervormig gewimperd, 3-4 maal zoolang als de buis en veel 



langer dan de bloemkroon T. arvense blz. 630. 



/?/?• Hoofdjes zittend, met omhullende bladen, okselstandig of 

 schijnbaar eindelings. Kelktanden korter dan de buis, priem- 

 vormig, stijf, doornig genaaid, tijdens den vruchttijd afstaand. 



T. striatum blz. 630. 



