FAMILIE 78. 



I'.M'II.IONACEAE. - 



633 



De kelk (fig. 765) is korter dan de halve bloemkroon. De buis is aan den 

 voet versmald, 10-nervig, de tanden zijn behaard, ongelijk, zij zijn door 

 spitse bochten gescheiden, uit een driehoekigen , verbreeden voet draad- 

 vormig, de onderste tanden zijn 2maal zoo lang als de andere. De keel 

 is onbehaard en door een verdikten ring samengesnoerd. De bloemkroon 

 is purper, zelden wit. De vlag is aan den top afgeknot, heeft rechte 

 zijranden, is uitgerand met een spitsje in het midden. De peul is 1-zadig. 

 Het zaad is niervormig. 0O. 1,5-3 dM. Juni— Herfst. 



De variëteit expansum ') Hausskn. (T. praténse var. americanum Harz.) 

 is steviger. De stengels zijn in een kring uitgespreid, opstijgend, van den 

 voet af vertakt, ruw behaard. Deze var. wordt bij ons gekweekt uit 

 Amerikaansch zaad. 



De var. villósum -) Wahlb. heeft neerliggend opstijgende, ruw behaarde 

 stengels en is in het geheel slanker dan de soort. De blaadjes der bovenste 

 bladen zijn lancetvormig. De hoofdjes staan meest alleen en zijn vaak 

 boven het omwindsel gesteeld. De bloemkroon is vaak helder rosé, wit 

 of geelachtig wit. 



Biologische bijzonderheden. In de bloemen (fig. 766) is de honig aan 

 den voet van een door vergroeiing der 9 onderste meeldraden met de nagels 

 van de kiel, de zwaar- 

 den en de vlag gevormde 

 9-10 mM lange buis 

 geborgen. Daar de bo- 

 venste meeldraad vrij 

 is, wordt de toegang 

 tot den honig door de 

 geheele bovenste spleet 

 der stuifmeelbuis ge- 

 vormd. Schuift een bij 

 haar slurf onder de vlag 

 daarheen, terwijl zij met 

 haar voorste paar poo- 

 ten de zwaarden, die 

 met de kiel samenhan- 

 gen, omklemt en het 

 middelste en achterste 

 paar pooten op lager 

 gelegen deelen van het 

 hoofdje rusten , dan bui- 

 gen kiel en zwaarden 

 naar beneden en daarbij 

 komt eerst de stempel 

 en daarna komen de 

 meeldraden er uit en 

 onderzijde van den kop 



rff 



verwijdering der 



Trifolium praténse 

 Fig. 766. 



1 bloem van onderen gezien, 2 bloem, 

 vlag van boven gezien, 3 voorste deel der bloem , nadat de randen 

 der kiel uit elkaar zijn gedrukt. 



u kelk , b de door vergroeiing van 9 meeldraden met de nagels 

 van de vlag, zwaarden en kiel gevormde buis, c vlag, d holle 

 deel aan de binnenzijde der zwaarden, ƒ buitenzijde der zwaarden, 

 g de tot een blaas opgezwollen voet der zwaarden , h kiel , i stijl, 

 k bovenste , vrije meeldraad , / stempel , m helmknopjes , o draaipunt 

 van de kiel , p naar buiten gebogen deel van den bovenrand van 

 het zwaard , q verwijding der vlag. 



al die deelen komen achtereenvolgens tegen de 

 Eerst ontvangt de stempel daar stuifmeel uit eene 

 vroeger bezochte bloem en daarna komt er stuifmeel uit deze bloem tegen 

 dat deel, zoodat kruisbestuiving verzekerd is. Zelfbestuiving kan bij het 

 terugtrekken van den kop der bij ook plaats hebben. Het is niet zeker 



') expansum = uitgebreid. 



-) villósum = donzig. 



