644 — PAPILIONACEAE. — FAMILIE 78. 



. De bloemen zijn citroen- tot goudgeel, ten slotte bruinachtig en terug- 

 geslagen. Zij staan dicht opeen, 20-40 bijeen, in vrij groote, ovale, oksel- 

 standige hoofdjes. De stelen van deze zijn vrij stijf en even lang als of 

 langer dan de bladen, in wier oksels zij staan. De kelk is kaal. de tanden 

 zijn aan den top iets behaard, de bovenste zijn korter dan de onderste. 

 Van de bloemkroon is de vlag op den rug afgeplat, lepelvormig gekromd, 

 langer dan de uitstaande zwaarden. De stijl is 3-4 maal zoo kort als de 

 peul (fig. 786). O. 5-30 cM. Juni— September. 



Vormen van deze soort zijn: 



a. campéstre J ) Schreb. (T. procümbens *. majus -) Koch., T. agrarium 3 ) 

 Gmel.). Stengel rechtopstaand , 5-30 cM hoog met opstijgende of afstaande 

 takken. Stelen der hoofdjes even lang als of iets langer dan de bladen, 

 in wier oksels zij staan. Hoofdjes 8-12 mM lang, 8-10 mM breed, later 

 bruinachtig. Bloemen vrij groot. 



,3. minus 4 ) Koch. (T. procümbens Schreb.). Stengel meest liggend , 

 15-30 cM lang. Stelen der hoofdjes tot dubbel zoo lang als de bladen, in 

 wier oksels zij staan. Hoofdjes 6-12 mM lang, 6-10 mM breed, citroengeel, 

 later donkerder. Bloemen kleiner. 



Biologische bijzonderheden. In den knoptoestand omsluit de groote vlag 

 de overige deelen der bloem geheel. Bij het opengaan der bloem vormt de 

 door een aantal overlangsche aderen vrij stijve vlag een dak, waardoor 

 de zwaarden en de kleine kiel, evenals de geslachtskoker beschut 

 wordt. 



De platen der zwaarden zijn met de kiel vergroeid, zoodat beide organen 

 gemeenschappelijk neergedrukt worden en de geslachtskoker te voorschijn 

 treedt. Dit gebeurt, als er zich insecten op de bloem neerzetten. Daar de 

 stempel boven de meeldraden uitsteekt, zal een bezoekend insect eerst 

 met zijne onderzijde den stempel en daarna de helmknopjes aanraken, zoo- 

 dat kruisbestuiving verzekerd is. Het zijn vooral bijen en hommels, die 

 als bloembezoekers zijn waargenomen. 



Later, als de vrucht rijp is, vormt de vlag, die ook dan nog de vrucht 

 omgeeft, een vlieginrichting voor deze. 



Volksnamen. Het meest wordt de naam steenklaver gebruikt, in Friesland, 

 Groningen en op Walcheren zegt men tochtklaver, in Groningen en West- 

 Friesland schapenklaver, op Walcheren melotte en in Zuid-Limburg 

 steenklie. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt op grazige 

 plaatsen, in bouwland, aan wegen en dijken in geheel Europa voor en is 

 ook bij ons algemeen, vooral de vorm «. 



T. minus 4 ) Relhan. (T. filifórme ") Koch., T. procümbens ) Poll.). Kleine 

 klaver (fig. 787). 



Deze plant is naar boven verspreid behaard. De stengel is liggend of 

 opstijgend , vertakt. 



De bladen staan verspreid, ook de bovenste. Alle hebben eironde, aan 

 den voet verbreede steunbladen en de blaadjes zijn wigvormig-omgekeerd 



i) campéstre = veld. -) majus = groot. 3) agrarium = akkersbewonend. 



4) minus = klein. 5 ) filifórme = draadvormig. ,; ) procümbens = neerliggend- 



