646 



— PAPILIONACEAE. 



FAMILIE 78. 



Lotus corniculatus 

 Fig. 788. 



1 Bloem van ter zijde ge- 

 zien, nadat de vlag verwij- 

 derd is, 2 Bloem van de 

 rechterzijde gezien , nadat 

 het rechterzwaard is weg- 

 genomen. 



a toegang tot den honig, 

 c plooiachtig uitsteeksel aan 

 het zwaard, e de 5 buitenste 

 zich knotsvormig verdikken- 

 de helmdraden, ƒ stempel, 

 e-g met stuifmeel gevulde 

 holle kegel van den kiel. 



van het vruchtbeginsel. De bloemkroon opent zich niet, doch blijft als een 

 gesloten kapje over de larvenkamer liggen, de kelk is opgeblazen, soms 

 vleezig. 

 In verband met de bestuiving heeft de bloem de volgende inrichting 

 (fig. 788). De beide zwaarden zijn naar boven toe 

 gewelfd en sluiten zoo aaneen, dat zij samen een 

 gewelfd zadel over de kiel vormen. Met de kiel zijn 

 zij verbonden door een plooiachtig uitsteeksel, dicht 

 bij den voet, dat past in een groeve der kielbladen. 

 Zoo wordt iedere drukking op de zwaarden uitge- 

 oefend, b.v. door bezoekende insecten, die zich op 

 het zadel zetten , op de kiel overgebracht. In die 

 kiel liggen de meeldraden, de helmknopjes zijn in de 

 nog gesloten bloem al opengesprongen, zij reiken 

 tot aan den voet van den, door den top der kiel 

 gevormde, hollen kegel, die geheel gevuld wordt 

 met stuifmeel, waarna de helmknopjes ineenschrom- 

 pelen. Zoo is de toestand bij het opengaan der 

 bloem, doch nu blijven 5 meeldraden, o. a. de vrije, 

 even groot, als zij waren, maar de 5 andere ver- 

 lengen zich en zwellen aan de toppen knotsvormig 

 aan, zoodat ze ondanks de strekking der kiel met 

 hunne verbreede toppen samen den voet van den 

 met stuifmeel gevulden hollen kegel afsluiten. De 

 stijl reikt tot onder de smalle opening van dien kegel. 



Wordt nu de kiel neergedrukt, dan vormen de verdikte helmdraadtoppen 

 een soort pompzuiger, zij worden verder in den hollen kegel van de kiel 

 gedreven en persen het stuifmeel er uit. Dit komt als een bandje te voor- 

 schijn en komt tegen de onderzijde van het lichaam of tegen de pooten 

 van het insect. Houdt de drukking op, dan keert de kiel weer in den 

 vroegeren stand terug, doordat de samengeperste, verdikte einden der helm- 

 draden door hunne veerkracht haar terugdrukken. Dat uitpompen kan 

 wel 8 malen achtereen geschieden , als de kiel maar niet te ver wordt neer- 

 gedrukt. 



Bij sterkere drukking komt ook de top van den stempel uit de kleine 

 spleet te voorschijn en, als nu de kiel teruggaat, schuren de samensluitende 

 randen van de kielopening de stempelpapillen af en nu is de stempel de 

 volgende maal geschikt om stuifmeel op te nemen, hetgeen in den regel 

 wel afkomstig zal zijn uit een andere bloem. 



Het zijn vooral Apiden (bijen), die als bloembezoeksters optreden en wel 

 vooral soorten, die het stuifmeel aan den buik verzamelen, zooals Osmia-, 

 Megachile- en Anthydiumsoorten. Die, welke stuifmeel aan de pooten ver- 

 zamelen, zijn dan ook voor deze soort bloemen minder goed ingericht. 



Vooral bij Lotussoorten zijn de vruchtkleppen fraai spiraalvormig gedraaid 

 (zie biologische bijzonderheden bij de Papilionaceae). 



Volksnamen. De namen welke het meest gebruikt worden, zijn rol- 

 klaver, schoentjes en laarsjes, schoentjes en muiltjes en steenklaver, in 

 Twente spreekt men van gele klaver, in de Betuwe van sleuteltjes, in West- 

 Friesland van schoenemuiltjes en in Zeeuwsch-Vlaanderen van kousjes en 

 schoentjes. 



