FAMILIE 78. 



PAPIUONACEAE. — 



663 



De bladen zijn 6-10-jukkig met vertakte ranken. Zij hebben meest inge- 

 sneden , lancetvormige , half spiesvormige steunblaadjes en lijnvormig- 

 langwerpige of lijnvormige, afgeknotte of stompe 

 blaadjes, die soms een stekelpuntje dragen. 



De bloemen zijn blauwachtig wit, zeer klein 

 (2-5 mM) en staan 3-8 bijeen in korte trossen, 

 op stelen, die in een stekelpuntje uitloopen en 

 even lang als of korter zijn dan de bladen, in 

 wier oksels zij staan. De kelk is ruw behaard, 

 met ongelijke, rechtopstaande tanden, die even 

 lang zijn als de buis (fig. 809). De bloemkroon 

 is langer dan de kelk. Vlag en zwaarden zijn 

 meest wit, alleen de kortere kiel is aan den top 

 blauw. De peulen zijn klein, 8-10 mM lang, 

 3-4 mM breed, langwerpig-eirond, bultig, in 

 een snavel uitloopend, kort doch ruw behaard, 

 zelden onbehaard, bij rijpheid zwartachtig, meest 2-zadig (fig. 809). De 

 zaden zijn bruinachtig met zwarte puntjes en hebben een navel, die 

 omstreeks ] 3 is van de-n zaadomtrek. O. 3-6 dM. Mei— Augustus. 



Biologische bijzonderheden. De inrichting der kleine, slechts 2-5 mM 

 lange, zeer honigrijke, blauwwitte bloemen is door hare groote vereen- 

 voudiging in vergelijking met die van V. Cracca (zie aldaar) van bijzonder 

 belang. 



In plaats van een stijlborstel zitten aan den stijl slechts 6-12 haartjes. 

 De meeldraden omgeven den stempel dicht en steken er ten deele boven 

 uit, zoodat de zich reeds in den knop openende hokjes den stempel met 

 stuifmeel bedekken. 



De kiel is van boven geheel open , zoodat bij het neerdrukken stempel 

 en helmknopjes uittreden. Bij het ophouden der drukking voert de elastici- 

 teit der zwaarden en kiel, ondersteund door de elasticiteit der breede, 

 beide omsluitende vlag en door de werking van den kelk, die de nagels van 

 alle kroonbladen samenhoudt, de neergedrukte deelen in hun vroegeren stand 

 terug. De binnenvlakten der zwaarden en de buitenvlakte der kiel zijn aan 

 weerszijden slechts op een klein vlak plaatsje door in elkaar stulpen der 

 opperhuidscellen onderling verbonden. 



Spontane zelfbestuiving is dus gewoon en heeft vruchtvorming ten gevolge. 

 Bezoekende insecten kunnen zelf- en kruisbestuiving bewerken. Ondanks 

 dat de bloemen zoo klein zijn, is er toch nog al insectenbezoek waar- 

 genomen, waarschijnlijk, omdat de bloemen zooveel honig bevatten. Terwijl 

 toch bij de meeste bloemen de honig tusschen den voet van het vrucht- 

 beginsel en de meeldraden verborgen blijft, treedt hij hier uit de, aan 

 beide zijden van den voet van den vrijen meeldraad, gelegen sapgaten en 

 verzamelt zich daar tot een zoo grooten droppel, dat hij zich aan de 

 onderzijde der vlag hecht en tot over den kelk heenreikt, zoodat hij zoo 

 van buiten gezien kan worden. Als bezoekers zijn kleine bijensoorten en 

 vlinders waargenomen. 



Volksnamen. In Groningen, Oost-Drente, Noord-Overijsel en aan den Zoom 

 der Veluwe heet de plant duivelsnaaigaren, in Groningen ook nachtwikke en 

 wikerwten (de laatste naam ook op Walcheren), in Utrecht en op de Noord- 

 Veluwe ringelwikke en in het Land van Hulst vitsen. 



