FAMILIE 78. 



— PAPILIONACEAE. — 



675 



bijna onbehaard, mei 5 gelijke . lancet-priemvormige behaarde tanden, die half zoo lang als 

 de buis zijn. De vlag is onbehaard en twee maal zoo lang als de zwaarden. De peul is 

 bijna rechtopstaand, samengedrukt, lijnvormig-langwerplg, meest onbehaard. t; s-zadig, bij 

 rijpheid bruinachtig. De zaden zijn rond. glad, roodbruin. 2-5 dM. . Mei, Juni. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in bouwland , heggen en kreupel- 

 hout in Zuid-Oost-Europa voor en is bij ons alleen bij Deventer aangevoerd, gevonden. 



24. Lens 1 ) Tm. 



L. esculénta-) Mnch. (Ervum Lens L.). Linze (fig. 828). 



Deze plant is behaard. De stengel is vrijwel rechtopstaand 



De bladen zijn even gevind , 5-7-jukkig en loopen in een 

 enkelvoudige of een 2-takkige rank uit. De blaadjes zijn in 

 den knoptoestand samengevouwen, langwerpig-Iancetvormig, 

 stomp of kort spits. De steunbladen zijn lancetvormig, meest 

 gaafrandig. 



De bloemen zijn klein (5-7 mM), blauwachtig wit met violette, 

 fijne aderen en staan 1-3 bijeen op lange, in een stekelpunt 

 uitloopende stelen, die bijna even lang als of korter zijn dan 

 de bladen, in wier oksels zij staan. De kelk heeft gelijke, spits 

 toeloopende tanden, die 6-7 maal zoo lang zijn als de buis. 

 De bloemkroon is iets korter dan de kelk (fig. 828). De peulen 

 zijn circa 15 mM lang, 8-10 mM breed, ruitvormig, samen- 

 gedrukt, onder den snavel aan den top uitgerand, bij rijpheid 

 stroogeel en bevatten 2 lensvormige, gele of bruine zaden 

 (fig. 828). 1,5-3 dM. O. Juni, Juli. 



Voorkomen. De plant is afkomstig uit West-Azië. Zij wordt 

 hier en daar bij ons gekweekt en is enkele malen verwilderd gevonden. 



vertakt, zwak klimmend. 



Leas esculénta 

 Fig. 828. 



25. Pisum ) Trn. 



P. sativum ») L. Erwt (fig. 829). 



Bij deze plant zijn de stengels zwak, klimmend, onbehaard, vertakt. 



De bladen zijn even gevind met een gedeelde rank, 2-3-jukkig, met zeer groote half- 

 hartvormig-eironde steunbladen met getande oortjes. De blaadjes zijn eirond, gaafrandig, 

 in den knoptoestand samengevouwen. 



De bloemen zijn groot, meest wit, zelden roodachtig en 

 staan 1-2 aan den top van stelen, die even lang als of 

 weinig langer zijn dan de steunbladen van de bladen, in wier 

 oksels zij staan. De peulen zijn 4-6 cM lang en hebben 

 meest lichtgele, bolronde, gelijk gekleurde zaden (fig. 829). 

 0. 3-9 dM. Mei— Juli. 



De variëteit fi. arvénse^) (P. arvénse L.) heeft steunbladen, 

 die purper gevlekt zijn, verwijderd gekartelde blaadjes, vaak 

 eenbloemige trossen en een bloemkroon met blauwachtige 

 vlag en purper gekleurde zwaarden, terwijl de zaden kantig 

 zijn en bruin en grijsgroen gemarmerd. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen hebben bij deze 

 soort wel een stijlborstel , doch toch is er bijna een volledige 

 pompinrichting. De inrichting (fig. 830) is a. v.: De stevige, 

 sikkelvormig gebogen kiel bezit aan de vergroeiingsplaats der 

 beide bladen een versterking in den vorm van een bladachtig 



uitwas (3, b). De zwaarden en de kiel zijn met elkaar en met den meeldraadkoker stevig 

 verbonden. Ieder zwaard heeft nl. aan den voet zijner plaat een diepe naar voren en be- 



Pisum sativum 

 Fig. 829. 



i) Het woord lens is waarschijnlijk verwant met Ienos: bekken en zou dan betrekking 

 hebben op de kleppen der peul. -) esculénta = eetbaar. :i ) pisum komt van 



pison, van het werkwoord ptissoo, Lat. pinso: stampen. Men wilde er mee te kennen 

 geven, dat de zaden der erwt door stampen en niet, zooals vroeger het koren, uit de 

 omhulsels bevrijd werden, door er het vee over te laten loopen. ') sativum = gekweekt. 



•">) arvense = veld. 



43* 



