680 



— PAPILIONACEAE. 



FAMILIE 78. 



lang, 5 mM breed, lijnvormig-langwerpig, niet gesteeld, schuin geaderd, 

 onbehaard of behaard, bij rijpheid zwart (fig. 833). De zaden zijn bolrond, 

 glad, bruin gemarmerd. Zij hebben een navel die ' - van den zaadomtrek 

 inneemt. 3-12 dM. 2[. Juni, Juli. 



Zoowel door de bladen als door de bloeiwijze, is deze plant gemakkelijk 

 van de Lotussoorten te onderscheiden, waarmede zij in de kleur der bloemen 

 overeenkomt. 



Biologische bijzonderheden. De inrichting der bloemen komt grootendeels 

 met die bij Pisum overeen. 



De verbinding der zwaarden en der kiel met de zuil der meeldraden heeft 



plaats door 2 lange, blaasachtig opgezwollen, 

 naar achteren gerichte uitsteeksels (fig. 834, d) 

 der zwaarden, die zich op de zuil der meel- 

 draden leggen en elkaar daar in het midden 

 met hunne toppen aanraken. Door hunne 

 elasticiteit bewerken zij ook, dat na het op- 

 houden der drukking de kiel in haar vroegeren 

 stand terugkeert. Aan den top van de kiel 

 bevindt zich aan weerszijden een uitpuiling p t 

 die van de vrije randen er van door een vrij 

 diepe plooi (bij a, 2) gescheiden is en alleen 

 aan den top van de kiel een uitgang bezit. 

 Deze uitpuiling omsluit in den knoptoestand 

 alle helmknopjes, die bij het begin van den 

 bloei openspringen. Aan den top van den 

 bijna loodrecht opstijgenden stijl zit de eironde 

 stempel; onder dezen verbreedt zich de stijl 

 tot een langwerpig-eironde, aan de binnenzijde 

 geheel met korte, schuin naar boven gerichte 



vlag sluit, e nagel van een zwaard, ° ., ... 



ƒ omgebogen rand, h bovenste meel- haren bezette plaat, die het stuif meel , dat uit 

 ViïiMy&%^ ÏÏÏÏt^i de knopjes er op is uitgestort, uit den top van. 

 letters in den tekst. ^e kiel (bij m) de bezoekende bij tegen de 



onderzijde van het lichaam strijkt. Dit wordt bij een bezoek in de volgende 

 bloem op den stempel, die het eerst er uit komt, gebracht en zoodoende 

 kruisbestuiving bewerkt. 



Al is hier de stempel door eigen stuifmeel omhuld, zoo heeft dit toch 

 waarschijnlijk geen spontane zelfbestuiving ten gevolge, daar het schijnt, 

 dat de stempelpapillen eerst door bezoekende bijen stuk gewreven moeten 

 worden, voor zij geschikt zijn om bestoven te worden. 



Het zijn vooral bijen, die in de bloemen komen, om de bestuiving te 

 bewerken. Vlinders komen ook wel honig zuigen, maar brengen het bloem- 

 mechanisme niet in beweging. 



Volksnamen. Behalve de naam gele wikke, die veel gebruikt wordt, 

 gebruikt men in Groningen de namen geelerwtjes, gele linze, gele schaaps- 

 erwtjes en gele zwijnetongetjes. In Friesland spreekt men van hennetjes, 

 op Vlieland, bij Steenwijk en in West-Friesland van schoentjes en muiltjes 

 en in het Land van Hulst van gele vitsen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in heggen , wei- 

 den, bosschen, langs bouwland en wegen in geheel Europa voor en is bij 

 ons algemeen, doch niet op zandgrond. 



Lathyrus pratensis 

 Fig. 834. 



1 linker zwaard van de binnenzijde 

 gezien, 2 knop, kort voor het open- 

 gaan, van ter zijde gezien, na ver- 

 wijdering van kelk, vlag en zwaarden, 

 3 stijl van ter zijde met stijlborstel en 

 stempel. 



a zwakke plooi aan de zwaarden , 

 die in een diepere a (2) van de kiel 

 passen, b naar voren en beneden ge- 

 richte opzwelling van den vleugelrand, 

 die zich klemt in het nauwste deel van 

 een zakachtige verdieping van de kiel, 

 c een dwarsindruk in het zwaard , 

 waarin een scherpkantige knobbel der 



