FAA11LIE 79. 



aristolochiacfae. - 



689 



Aristolocbia Clematitis 

 Fig. 847. 



De bladen zijn groot (6-lü cM breed), langgesteeld mei een steel, die 



half zoo lang is als de schijf. Zij zijn verder rondachtig tot eirond, stomp, 



zwak uitgerand, door een diepe afgeronde bocht hartvormig, aan den rand 



ruw door kleine tandjes , beneden blauwgroen. 

 De bloemen zijn vrij groot, kortgesteeld en staan 



in okselstandige, armbloemige, schermachtige bij- 

 schermen (schijnbaar in halve kransen) en hebben 



aan den voet van den steel een klein schutblaadje. 



Het bloemdek is lichtgeel. De buis is beneden 



bolrond, verderop buisvormig met een eenlippigen 



zoom. In de bolronde verwijding bevinden zich 



de stijl , de stempel en de meeldraden. De stijl 



is kort, vleezig en heeft boven een ring met 6 



karteltandjes. Er zijn 6 stempellobben , die boven 



de insnijdingen van den ring zitten. De 6 helm- 

 knopjes zitten tegen den stijl onder de slippen van 



den ring vastgegroeid. De vrucht is bijna bolrond, 



lederachtig, beneden toegespitst, omstreeks zoo groot als een 

 walnoot en is verder 6-hokkig, hangend en springt van den 

 top af met 6 kleppen open (fig. 847, 848). De zaden zitten 

 in ieder hokje in een rij, zijn vlak, driehoekig, kastanjebruin. 

 De zaden smaken bitter. 2|. 6-9 dM. Mei, Juni. 



De plant heeft een eenigszins ooftachtigen geur en is wat 

 vergiftig. 



Biologische bijzonderheden (fig. 849). De eerst rechtop- 

 staande bloemen worden door muggen (Ceratopogon , Chiro- 

 nimus, vooral C. pennicornis) bezocht. Deze komen op het 

 lipvormige deel aanvliegen en kruipen dan in de buis naar 

 binnen. Daarin staan haren, die langer zijn dan de halve 



wijdte der bloemdekbuis, doch deze staan zoo, dat zij het 



naar binnen gaan niet beletten, maar voorloopig wel 



het teruggaan. Zij komen dus in het onderste deel van 



het bloemdek, waarin zij zich vrij kunnen bewegen. 

 De bloemen zijn proterogynisch, 



dus de stempelvlakte is al geschikt 



om stuifmeel op te nemen, als de 



mugjes naar binnen komen en als 



deze reeds uit een andere bloem 



derzelfde soort komen , heeft er 



zoo kruisbestuiving plaats. De mug- 

 jes vinden het in die kamer aan- 

 genaam, zoowel om de hoogere 



temperatuur, die er heerscht, als 



om de saprijke cellen, waarmee de 



binnenwand bekleed is en die hun 



wat voedsel geven (honigafschei- 



ding is niet waargenomen). Na een 



verblijf van 1 a 2 dagen openen 



zich de 6 zijwaarts aan den stem- 



peltop vastgegroeide helmknopjes en nu beladen de mugjes zich met stuif 

 Heukels, Flora. 44 



Aristolochia 



Clematitis 

 Fig. 848. 

 Opengesprongen 

 vrucht. 



Aristolochia Clematitis 

 Fig. 849. 

 Een deel van den stengel st met bladsteel b , in 

 welks oksel naast elkaar verschillende bloemen 

 staan. 1 Jonge, nog onbevruchte, 2 bevruchte hel- 

 lende bloem, k bolvormige verwijding der kroon- 

 buis, v, ƒ, onderstandig vruchtbeginsel. A Bloem 

 voor, B bloem na de bestuiving, in overlangsche 

 doorsnede. 



