FAMILIE 80. 



- SANTALACEAE. — 



691 



beginsel is \an boven vlak en draagt een bijna cylindrischen stijl met ten 6-lobbigen, 

 rormigen, fijn behaarden, b*echtervormigen stempel (fig. 850). De doosvrucht is door 

 het bloemdek gekroond en opent zich onregelmatig. Zij is iets vleezig, 6-hokkig en bevat 

 18-24 langwerpige, bijna omgekeerd eironde /aden met een ^ro<jt . uit cellen gevormd, iets 

 geleiachtig kiempropje en een kleine kiem. 4.. 

 5-10 cM. Maart— Mei. 



De plant heeft een aromatischen . kamfer- 

 lot peperachtigen geur. een brandend peper- 

 achtigen smaak en is vergiftig. 



Biologische bijzonderheden. Het openen van 

 het bloemdek (fig. 851) begint daarmede, dat 

 zich tusschen de 3 bloemdekslippen 3 spleten 

 vormen, waardoor kleine vliegjes naar binnen 

 kunnen komen. Dicht achter die 3 spleten 

 staan de stempels, waarover de met stuifmeel 

 uit andere bloemen derzelfde soort beladen 

 vliegjes heen moeten kruipen en zoo de kruis- 

 bestuiving bewerken. Later, als dus de stem- 

 pels reeds van stuifmeel voorzien zijn, scheiden 

 zich de bloemdekslippen ook aan den top en 



dan behoeven dus de insecten, die stuifmeel komen halen, niet meer over de stempels te 

 kruipen, om in de bloem te dringen. 



Volksnamen. In Twente, Salland, de Graafschap Zutphen en op Walcheren heet de 

 plant hazelwortel , in Utrecht, de Duinstreek en op Walcheren mansoor. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant behoort thuis in vochtige bosschen en 

 wel in Midden- en Oost-Europa. Bij voorkeur komt zij onder hazelstruiken voor, waarop 

 de naam hazelwortel slaat. 



Bij ons is zij bij Maastricht aangetroffen, dit zou wel een natuurlijke vindplaats kunnen 

 zijn. De andere vindplaatsen (Brummen, 's-Gravenhage, Leiden, Roermond) wijzen meer 

 op overblijfselen van vroegere cultuur. 



Asarum europaeum 

 Fig. 851. 

 a bloem in het eerste stadium van den bloei, 

 b bloem in een later stadium. 



Familie 80. Santalaceae R. Br. 



Bloemen tweeslachtig- of tweehuizig. Bloemdek blijvend, van binnen 

 gekleurd, van buiten groen, de buis met het vruchtbeginsel vergroeid met 

 4-5-spletigen zoom. .Weeldraden aan den voet der bloemdekslippen inge- 

 plant, 4-5 in getal, tegenover deze slippen staand. Hehnknopjes 2-hokkig, 

 zich naar binnen openend. Stijl 1 met enkelvoudigen of 3-lobbigen stempel. 

 Eitjes meest 5-12, van een vrij middenzuiltje neerhangend, omgekeerd. 

 Vrucht noot- of steenvruchtachtig, niet openspringend, 1-zadig. 



Bloemen wit- of geelachtig, klein. 



Bladen verspreid, zeldzamer bijna tegenoverstaand, gaaf, bijna zittend, 

 lijn- of lijn-lancetvormig, zonder steunbladen. 



Van deze familie is slechts een geslacht in ons land aangetroffen. 



1. Thésium ; L. 



T. humifüsum-; D. C Bergvlas (fig. 852). 



Deze plant is onbehaard. De wortelstok gaat naar beneden en is vertakt. Daaruit komen 

 vele liggende of opstijgende, dunne, bijna draadvormige , fijn gestreepte stengels, die al of 

 niet vertakt zijn. 



De bladen staan verspreid, zijn smal lijnvormig (1-2 mM breed), eennervig. zittend. De 

 bovenste zijn aan den rand, evenals de kanten der takjes getand, ruw. 



De bloemen zijn vrij klein en staan in tros- en pluimvormig bijeenstaande 1-5-bloemige 



Naar den held Theseus genoemd. 



-) humifüsum = op den grond liggend. 



