692 



LORANTHACEAE. — 



FAMILIE 81. 



bijschermen. D^ bladen, in wier oksels die bijschermpjes staan, zijn vaak een heel eind 

 met den steel der bloeiwijze vergroeid, zoodat het schijnt of er 3 schutbladen zijn, waarvan 



het middelste langer is (dit is werkelijk het zoo- 

 even genoemde blad), de 2 andere zijn schut- 

 blaadjes (fig. 852). 



De bloemen zijn 2-slachtig, zij bestaan uiteen 

 blijvend , van buiten groen, van binnen wit bloem- 

 dek. waarvan het vrije deel trechter- of klok- 

 vormig is, 5-(zelden 4-)spletig. Meeldraden zijn 

 er 5(-4), zij zijn aan den voet der bloemdek- 

 slippen, die daar een haarbosje dragen, ingeplant. 

 De stijl is meest lang met een knopvormigen 

 stempel. De vrucht is een noot met 5, met de 

 middennerven der bloemdekslippen overeen- 

 komende hoofdnerven en heeft bovendien vaak 

 nog 10 zijnerven. Zij is eirond, bijna zittend, 

 3 maal zoo lang als het opgerolde vruchtbloem- 

 dek, wel 4-5 maal zoo lang als de steel. De 

 zaaddragers zijn meest gewonden. 2|.. 1-3 dM. 

 Juni . Juli. 



Biologische bijzonderheden. De plant is een 

 halve parasiet, als de Rhinanthussoorten en de 

 daaraan verwante geslachten. Zij bezit nl. zuig- 

 wortels, bestaande uit vrij groote, bijna gesteelde 

 knoppen. De schorscellaag van deze legt zich 

 tegen den wortel der voedsterplant met een 

 breeden voet aan of groeit er als een walletje omheen, terwijl de kern in het centrale 

 houtlichaam van den wortel dringt en zich daar penseelachtig uitspreidt. Door middel 

 daarvan wordt uit de voedsterplant voedsel gezogen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant groeit op dorre, droge plaatsen, vooral 

 op kalkgrond in West-Europa. Bij ons is zij in de laatste jaren in de duinen van 's-Graven- 

 hage, Katwijk aan Zee, Monster en achter de ruïne van Brederode gevonden. 



Thesium humifusum 



Fig. 852. 



a bloem met schutblaadies, b vrucht. 



Familie 81. Loranthaceae Don. 



Groene woekerplanten. Meest altijd groene heesters. 



Bloemen 2- of 1-slachtig. Bloemdek met een 4-8-, zelden 3-deeligen 

 zoom. Helmknopjes vrij vaak met de bloemdekslippen vergroeid. Vrucht- 

 bladen 2, vroegtijdig met het meer kiemzakken bevattend zaad vergroeiend. 

 Vrucht een eenzadige bes, met slijmerig sap. Bloemen geelachtig, zittend 

 of bijna zittend, oksel- of eindstandig. Bladen blijvend, meest tegenover- 

 staand, gaafrandig, soms tot schubben gereduceerd, zonder steunbladen. 



Stengel meest gaffelvormig vertakt. 



Bij ons komt slechts een geslacht voor. 



1. Yiscum } ) L. 



V. album -; L. Maretakken (fig. 853). 



Deze plant is een sterk vertakte, onbehaarde heester, met herhaald gaffel- 

 vormige vertakking, met blijvende, geelgroene schors en blijvende, geelgroene 

 bladen. De stengels zijn rond. 



De bladen zijn tegenoverstaand, lepelvormig, stomp, onduidelijk generfd, 

 dik, lederachtig. 



l ) van het Latijnsche viscus: lijm, naar de kleverige stof, die uit de bessen kan worden 

 bereid, hierop slaat ook de Nederlandsche naam vogellijm. -) album = wit. 



