ï35 



van winning van het product van caoutchouc leverende planten, en daarbij 

 tevens, voor zooveel noodig en mogelijk, aandacht te schenken aan de 

 vraagpunten, die het vroegere gutta-percha-onderzoek van Burck nog onbeant- 

 woord had gelaten. 



Op welke wijze van Romburgh zich van deze opdracht heeft gekweten, 

 blijkt het best uit diens werk „Caoutchouc en Gutta-percha in Nederlandsch- 

 Indië", dat in 1900 als No. XXXIX der Mededeelingen uit 's Lands 

 Plantentuin is verschenen en vele jaren de voornaamste bron is 

 geweest, waaruit iedere belangstellende hier te lande zijn gegevens had te 

 putten. Voor meer wetenschappelijk aangelegden op gelukkige wijze aangevuld 

 door BoerlactE in zijn „Enuméiation des végétaux producteurs de Caoutchouc 

 et de Getah-pertja récoltés par Ie Dr. P. van Romburgh dans les iles de 

 Sumatra, Borneo, Riouw et Java" (Bulletin No. V), geeft het een 

 volledig overzicht van den toenmaligen stand van zaken, uit welker ver 

 deren loop Hevea brasiliensis en haar cultuur als verreweg voornaamste 

 en belangrijkste zouden te voorschijn treden. 



Dat bij het onderzoek van van Romburgh ook de gutta-percha niet 

 werd vergeten, had een bijzondere reden. De kleine proefaanplanting, 

 hoofdzakelijk van Palaqiiium-soovteii, indertijd te Tjipetir aangelegd van 

 het, door Burck op zijn reizen bijeengebrachte materiaal, ressorteerde tot 

 dusverre onder den dienst van het Boschwezen. Het kwam echter om 

 verschillende redenen wenschelijk voor, haar onder 's Lands Plantentuin 

 te brengen en een aanzienlijke uitbreiding eraan te geven. Hierbij zat 

 een tweeledig doel voor. Primo, de moeilijk op scherpe wijze van elkaar 

 te onderscheiden soorten en vaiiëteiten grondig te leeren kennen en op 

 haar oeconomische waarde te onderzoeken; secundo, van de goed geble- 

 ken vormen aanplantingen aan te leggen van zoodanige uitgestrektheid, 

 dat het nog altijd dreigende gevaar van uitroeiing op de natuurlijke 

 groeiplaatsen zooveel mogelijk werd geëlimineerd. Het laat zich dus hooren, 

 dat alle gegevens, die over deze aangelegenheid nog waren te verkrijgen, 

 een welkome bijdrage zouden vormen tot de uitvoering van de bestaande 

 uitbreidingsplannen, welke taak zij ook ten volle hebben vervuld. Des te 

 eerder en gemakkelijker, omdat de algemeene leiding van zaken te Tjipetir 

 in handen van van Romburgh zelven werd gelegd, die haar nog bijna drie 

 jaar heeft gevoerd. Daarna ging zij over op Dr. Tromp de Haas, die reeds 

 van 1896 met van Romburgh had samengewerkt en hem ook als chef van 

 het Agricultuur-chemisch Laboratorium opvolgde. 



