!39 



regels worden gewijd aan de nagedachtenis van J. J. Brutel de la Rivièee, 

 die langen tijd als chef van het bureau fungeerde, de laatste jaren met 

 den persoonlijken titel van Secretaris van 's Lands Plantentuin. Doctorandus 

 in de medicijnen, maar door een zwakke gezondheid genoodzaakt zijn verdere 

 studie te laten varen en van de uitoefening van het gekozen beroep af 

 te zien, had deze intelligente, geestige en werkzame man zijn toevlucht 

 gezocht in het zachte klimaat van Indië en was daar in aanraking gekomen 

 met Treub, die hem gaarne aan zijn instelling verbond en in hem steeds 

 een hooggewaardeerde werkkracht heeft gehad. Bovendien iemand, die bij 

 uitnemendheid de gave had, zijn directeur heen te helpen door oogenblikken 

 van depressie en hem de zaken van den minst zwaren kant te doen bezien. 

 Maar de ziekte, die Brutel's gestel ondermijnde, was van de soort, waar- 

 tegen geen medicijn is gewassen; in 1903 werd hem, als laatste redmiddel, 

 een tweejarig verlof voorgeschreven, waarvan hij zelf maar al te goed de 

 beteekenis inzag, en weinige maanden later is hij in Europa overleden. 

 Voor allen de hulpvaardigheid in persoon, is hij voor Treub in het bij- 

 zonder, op zijn speciaal gebied, een medewerker vol toewijding geweest 

 bij den opzet van het gebouw, dat hij niet meer onder volledig dak heeft 

 mogen aanschouwen. 



VIERDE PERIODE} 1903 TOT 1909. 



„Le couronnement de l'édiflce", zoo luidde de uitdrukking, die Treub 

 wel eens heeft gebruikt, wanneer hij sprak over de aanstaande uitbreiding 

 van 's Lands Plantentuin tot een Departement van Landbouw. Maar vóórdat 

 de kroonlijst zou worden aangebracht, viel er, ook na zijn terugkomst in 

 1903, nog heel wat werk te verrichten. Zou het Departement op elk gebied, 

 dat daarvoor in aanmerking kwam, de deskundige voorlichter zijn van de 

 Regeering eenerzijds, van het praktische bedrijf anderzijds, dan vielen er 

 hier en daar nog enkele leemten aan te vullen, inzonderheid met betrekking 

 tot het onderzoek van den bodem. Voorzeker, daar waren in de verschil- 

 lende laboratoria en proefstations reeds heel wat waarnemingen over dit 

 onderwerp verricht, reeds heel wat analyses gedaan, maar wat tot heden 

 ontbrak, was een centrale instelling, die het geheele gebied op stelselmatige 

 wijze in behandeling zou nemen, verband zou leggen tusschen de reeds 

 verkregen uitkomsten, eenheid zou brengen in de verdere waarnemingen 

 en hare methoden, en bovenal onze kennis van den bodem op geologischen 

 grondslag zou vestigen. Daarnaast lag een gebied, waarop tot dusverre in 



