26 ^^^(^^a^^^^E^^'^^^^ï^^^^t^^^^^^sf^^^sm 



Europa met onmiddellijke betrekking tot den kolonialen landbouw tot stand 

 bracht, is de oprichting van het Proefstation voor Koffie, uit- 

 gaande van een voorloopige commissie van belanghebbenden, die zich op 

 zijn initiatief te Amsterdam had gevormd en weldra werd omgezet in de 

 Vereeniging tot verbetering van de koffiecultuur. Die 

 cultuur nam toen nog een veel belangrijker positie in, dan een tien- tot 

 vijftiental jaren later het geval zou zijn, en op haar gebied was nog schier 

 alles te doen. Het mocht Treub gelukken, twee bekende mannen aan het 

 nieuw proefstation te verbinden, t.w. den scheikundige Dr. Kramers, die 

 vroeger vele jaren aan de suikercultuur was verbonden geweest en der- 

 halve geen vreemdeling op Java, en den plantkundige Dr. Zimmermann, 

 buitengewoon Hoogleeraar te Berlijn, die als natuuronderzoeker reeds een 

 grooten naam had. Onder goede voorteekenen stak derhalve het nieuwe 

 scheepje van wal en ook zijn verdere reis is niet onvoorspoedig geweest; 

 want Kramers werd weldra de algemeene vraagbaak voor alle koffieplanters, 

 die zich vaak over den omvang van zijn kennis verbaasden, en de onder- 

 zoekingen van Zimmermann hebben in menig opzicht tot vruchtbare uit- 

 komsten geleid, worden ook thans nog menigmaal geraadpleegd. Maar den 

 algemeenen teruggang der cultuur konden zij uit den aard der zaak geen 

 van beiden tegenhouden en het is voor een niet gering deel aan dezen 

 laatsten te wijten, dat Zimmermann in 1901 gehoor gaf aan een roepstem, 

 die van vadeiiandsche zijde tot hem kwam, en hem in het einde van dat 

 jaar naar Oost-Afrika deed vertrekken, om aldaar op te treden als leider 

 van het Landbouwkundig Instituut te Amani. Kramers daarentegen bleef 

 het vaandel getrouw, ook, toen het later onder den druk der omstandig- 

 heden een gouvernementeel karakter verkreeg; de oprichting van den 

 Proeftuin te Bangelan, die vooral in latere jaren voor de koffiecultuur 

 zulk een belangrijke rol zou spelen, kwam in dien tijd nog op zijn credit- 

 zijde en het was niet dan met groot leedwezen, dat hij einde 1905, door 

 een reeds lang wankele gezondheid daartoe genoodzaakt, van zijn werk- 

 kring afscheid nam. Van het wederopleven der cultuur, gevolg van het 

 algemeen aanplanten der Robusta-koffie, mocht hij slechts het begin nog 

 medemaken, want reeds in 1909 maakte de dood voor hem een einde 

 aan een vroegtijdigen en treurigen levensavond. 



Alles samengenomen, was het verlofjaar 1895-1896 voor Treub een 

 der hoogtepunten van zijn directeurschap van 's Lands Plantentuin. In de 

 bovengenoemde en nog vele andere zaken op ongedachte wijze gesteund 



