20 ^^a^^^^^^^^^^sf^^ac^^^s^^^^^^g^^j^a^a^ 



die van het tegenwoordige theeproefstation, dat zich onder de leiding van. 

 Dr. Beenard in het laatste tiental jaren heeft ontwikkeld tot een instituut, 

 zonder hetwelk men zich de theecultuur kwalijk meer kan denken. 



Daar kwamen in de tweede plaats de tabaksplanters van Deli, die hun 

 bedrijf, behalve door andere gevaren, vooral zagen bedreigd door de venijnige 

 bibitziekte, welke jaarlijks schade berokkende in helaas maar al te 

 juiste verhouding tot de bedragen, waarmede de Heeren ter Oostkust van 

 Sumatra plegen te rekenen. Voor de bestudeering van die ziekte was een 

 plantkundige noodig en het geluk wilde, dat zich daarvoor beschikbaar 

 stelde Dr. van Breda de Haan, die reeds sedert een paar jaar in Indië 

 aanwezig was en zich tot dusverre vooral in de suikercultuur had bewogen, 

 maar ook meermalen met de tabakscultuur in Midden-Java in aanraking was 

 geweest. Zoodoende kwam hij niet als een vreemde tegenover de tabaks- 

 planten te staan, en dat hij voorheen zijn oogen goed den kost had gegeven, 

 mocht wel blijken uit het feit, dat hij den planters in Deli weldra een 

 aantal aanwijzingen wist te geven, die hun kweekerijen vrijwel radicaal 

 van het schuldige schimmelplantje bevrijdden. 



Dit resultaat sloeg in bij de licht ontvlambare Delianen en zoo zij in 

 den beginne den „doktor bibit" wel eens met een schuin oog hadden aange- 

 zien, er zou geen jaar verloopen, of zij zouden hem, na afloop eener voor- 

 dracht over de overwonnen Phi/tophthora, in triomf ronddragen en spoedig 

 daarop met verhoogd salaris naar Europa dirigeeren om daar hulp te zoeken 

 voor de oplossing van vraagstukken op scheikundig gebied. "Wie thans het 

 monumentale gebouw van het Deli-Proefstation te Medan aanschouwt, waarin 

 een geheele staf van deskundigen werkzaam is, kan daaruit wel geen 

 andere gevolgtrekking maken, dan dat men er tot heden geen berouw heeft 

 van het vertrouwen, in wetenschappelijke voorlichting gesteld. En meer 

 dan bij eenig ander proefstation, dewijl men het hier heeft gebracht tot 

 volledige zelfstandigheid, gepaard met even volledig bevredigende werking, 

 toont de ontwikkelingsgeschiedenis der DeUsche instelUng de juistheid aan 

 van den hierboven geschetsten gedachtengang en bevestigt zij de helderheid 

 en onbevangenheid van Treub's inzichten. Het meermalen uitgesproken 

 verwijt van imperialisme, van alles onder zich te willen houden, Uet 

 hem daarbij volkomen koud; de geschiedenis heeft trouwens geleerd, dat 

 hij zich nooit verzette tegen afscheiding of tegen het verleenen van meerdere 

 zelfstandigheid, mits hij het oogenblik daartoe maar gekomen achtte. 



Een derde insteUing op de basis der „semi-ambtelijkheid'' kwam een 



