GnamiwEAE. OsnsEenvATIO GEOPONICA ET OECONOMICA. 557 
asservantur, donec servis sit tempus, ut grana deterant. 
Collisendorum granorum numerus vero valde diversus est, 
prout loca granique varietas. Mays, quam Cadete vocant, 
seu minor species, multo pauciora grana semper profert, 
cum ex uno grano modo unu$ culmus provenire solet; in re- 
gionibus sylvestribus Prov. Sebastianopolitanae semen vigin- 
ties reddere, diximus; similis est numerus in Minarum pro- 
vincia; sed multo major in Bahia et provinciis septentriona- 
libus. In vulgari specie producendi facultas Aequatorem ver- 
sus magis magisque crescere videtur. In Serra do Mar, 
feracissimis agris provinciae $. Pauli, Rio de Janeiro et me- 
ridionalibus Minarum bona messis illa solum habetur, quae 
centum et quinquaginta grana ex uno reddit: in Campis Goya- 
tacazes fertilitate inclytis unum granum ducenta gignit; et in 
IMaranh«o et Pare messes fuerunt, in quibus unum granum 
ducenta et quinquaginta aut trecenta, immo etiam trecenta 
et quinquaginta produxit ; multoque largiores ibi essent, nisi 
simiarum, psittacorum aliorumque avium agmina, nonnun- 
quam etiam formicae, terrae fructus minuerent. QCaeterum 
haec planta a parvulis quoque insectis, ni fallor, tipulis, in- 
vaditur, quae calamos pungunt; et collecta grana a Curculio- 
nibus, Dermestbus et alüs scarabaeis eroduntur. Hi ini- 
mici quodammodo prohiberi ita possunt, ut spadices una 
cum granis in:spathis juxta fumum vel in loco aéri plane ex- 
posito suspendantur, quod quidem in parva totius messis 
parte solum adhiberi possit. Interdum granicula etiam morbo 
uredinis nigri occupantur, si gravior aestus simul cum im- 
bribus diutius ingruit, aut agricola stagnantibus aquis efflu. 
via dare negligit. Formicas plantam aggressas igne, fumo 
vel aqua delere necesse est. Ut aves, simiae aliaeque ferae 
fugentur, seduli rustici -excubias agendas, ignes noctu in- 
cendendos aut manducos crepitantes statuendos curant. 
In emendata Zeae cultura imprimis aratri inductio poni- 
tur, quod magno cum compendio et temporis et operarum ad 
serendum sulcos agere possit. Verum dolendum eit, modo 
passim hoc utile instrumentum in provinciis meridionalibus 
in usu esse , ubi facilius quidem adhiberi potest , quod so- 
lum minus inaequale totque truncis et radicibus non putre- 
factis non perstrictum est, quam in agris sylvarum primae 
exstirpatione partis.  Aratrum Maydi colendae utilius esset 
quam caeteris Cerealibus , quod illius longiores radices altius 
solum exigunt. Magnam utilitatem etiam, praesertim in ste- 
rilioribus plagis, quales in Minas et omnino in campis siccis- 
que sylvis Catingas inveniuntur, in adquirenda Zea ster. 
coratio aiferret; multas enim regiones hoc utile frumentum 
adhuc non gignére constat, proptereaquod incolarum inertia 
solum stercoratione et novatione praeparare neglexit. Cala-. 
