GnawiwEAE. OnsERvATIO GEOPONICA ET OECONOMICA. 559 
Nec est alienum Maydis farinae, triticinae commisceri 5. 
tum enim ad omnem nostrae farinae. parationem apta est. 
Atque Zeae farina illis in regionibus salubritate commen- 
datur hominibus; qui vitam semper agunt duriorem equi- 
tando, venando pecudesque laqueando; quam ob causam 
tamquam communis panis in usum vocata siccata etiam in 
corbulis dapibus opponitur. Verum mulieribus, vitam sum- 
mopere inertem transigentibus, ob glutinis defectum diffieil- 
lius concoquendà, minus utilior videtur; nec scio, an haec 
in primis numeranda sit causis, quod istae mulieres simili- 
ter atque turcicae eximie saepe pinguescant. 
Potus, qui e Maydis granis ab autochthonibus Brasi- 
liae fastidiosissime saepenumero paratur (mandentibus gra- 
norum partem vetulis, quarum saliva fermentum pro deco- 
cto, ex reliquis granis parto, assequantur) apud omnes-fe- 
ras Brasiliae nationes in usu est; ab iisque etiam in Peru- 
via, Columbia et in imperio mexicano pari modo apparari 
constat. lncolae originis lusitanicae rejiciunt, qui contra 
etiam immaturos granorum spadices oleris loco edere, et In- 
dorum more, a quibus hoc docti sunt, in nonnullis morbis 
magnam calidi granórum decocti copiam bibere solent. Va- 
pore una hausto interdum sudor profusus efficitur, atque 
transpiratio, quae deficiebat antea, restituitur, vel in syphi- 
litico aliisque in morbis cachecticis materia peccans e corpore 
removetur, Pecudi, nominatim equis et mulis, frumentum 
turcicum,, praesertim in itineribus, ubi hac de causa, si 
domicilia desunt, semper secum ducere solent asinarii, 
praecipuo fit alimento, Veneniferis quibusdam herbis consum- 
tis, ut Ycó (Cappari Ycó, Mart.. noxius effectus non- 
nunquam permagna Maydis portione bestiis data tollitur. 
Sunt etiam heri, qui saginandi causa Zeam crassius. molitam 
equis suppeditent; quod opus est, quando equi aut muli, 
ut saepius fieri solet, morboso appetitu acti terra devotata 
dentes ita depravarunt, ut solida grana morsu dividere ne- 
queant, 
ll. Juxta Zeam Oryza frumentum est maxime praeci- 
puum, quod in Brasilia colitur. Planta, cujus patriam ig- 
noramus, forte [ndiae orientalis, cui ab antiquissimis inde 
temporibus nota est, indigena atque etiam per multas Eu- 
ropae meridionalis regiónis diífusa, primis, post Brasiliam 
detectam, temporibus parum ibidem culta esse videtur. 
Propter fertilitatem autem paene incredibilem, qua exiguam: 
agricolae operam remuneratur, ejus cultura magis magisque 
extendi coepta est; et in aliquot regionibus, ut in provin- 
cia Maragnanensi, societate mercatoria , (Companhia do IMa- 
ranháo e Gram Pará), PowmBario auctore instituta, indu-. 
striosa auctrice, inde ab anno 1766, quo tempore Oryza 
