4 
564 .GnamiNEAE. ÜsBsERVATIO GEOPONICA ET OECONOMICA. 
Soteropolitana provincia eique annexis (Serezppe d'el Rey, 
ZAlagoas) colitur, nam quingentas et undecim fabricas nume- 
rabant, quum nos ibidem commoraremur, quarum saccha- 
rum e Soteropoleos portu in Europam transportabatur ci- 
starumque 34— 36,000, singulas 1490 librorum pondere. 
uod nostris temporibus imprimis inclaruit saccharum illud 
est, a, patria .4ssucar dos Campos dictum, in campis dos 
Goyatacazes (Goylacazas) confectum, et gravi asperoque 
grano et colore dulcedineque omnibus reliquis antecedens ; 
atque iliius virtute factum est, ut fabricarum numerus mi- 
rifice incresceret.  JOSEPHUS CARNE!RO DA syYLvA (in libro 
cui titulus, memoria topographica e historica sobre os Cam- 
pos dos Goitacazes, Hio de Janeiro. 1819. 4. p. 49.) nobis 
est auctor, fabricarum et majorum (Zngenhos) et minorum 
(Engenhocas), quae paucorum mancipiorum negotio expe- 
diuntur, numerum anno 1769 quinquaginta et quinque haud 
excedisse, hodie vero in 400 auctum fuisse. In S. Pauli pro- 
vincia anno 1808 458 officinas pro conficiendis saccharo et 
sicera numerabant, quarum pleraeque tam exiguae erant, ut 
singulorum rusticorum necessitati 'domes:icae solummodo re- . 
mediarentur. — Haec vero omnia paucis commemoranda vi- 
debantur, quo facilius lector perspiciat, quantae dignitatis 
arundo ille saccharifera, cujus culturam et varios usus levi- 
ter perstringere nunc in animo est. 
.Provenit autem hoc gramen vtilissimum, in Brasilia 
Canna de j4ssucar dictum, in Asia tropica; (ipsam patriam, 
quo sponte creverit, accuratius tradere, uti plurimarum plan- 
tarum jam per longa tempora usitatarum, non possumus); 
saccharique confectionem ibidem tempore AcrUARM, qui 
vixit seculo undecimo post C. N., innotuisse, auctor est 
nuxPuiUs. Inde jam colligendum, quae per Brasiliam regio- 
nes ipsius culturae conveniant esse inter Aequatorem et Tro- 
picum Capricorni sitas. Limitem tamen australem juxta Ocea-. 
num in terris humilibus, calida humidaque coeli temperie 
geudentibus, usque ad Portum alacrem (Porto Zlegre) sub 
30?, 2' lat. eustralis extendi, in terra vero conlinente, 
quippe quae altior frigidiorque, ad 4J/apetiningae villam 
23", 39' lat. aust.) solummodo pervenire sese observasse dicit 
accuratissimus peregrinator, AUG. DE S. HILAIRE (Histoire 
des plantes les plus remarquables du Brésil et du Para- 
guay, introd. p. XL.); idemque addit, vel in regione sic 
dicta Missionum favente locorum situ, Saccharum posse 
hospi'ari. Caeterum quin arundo saccharifera in pluribus 
regionibus per occidentalem Brasiliae plagam vel extra 
Tropieum sitis coli possit vix dubitamus, quum nusquam 
locorum in ajtiores montes adscendunt; et constat, in pro- 
vineia /Maito - Grosso egxegium saccharum provenire. 
, 
