His nunquam obtinuit terris, solosque ligones 
Arvorum cultu plerumque adhibere solemus. 
Praecipua haec nobis sunt arma: haec Afer alumnus, 
Impiger assurgens, manibusque et corpore toto 
Connixus tractat, cum terra inaranda , gravesque 
Glebae offringendae , runcandave messis in herba. 
His igitur sulcata armis, qua juverit agrum 
Conserere, oblongis scrobibus tibi terra dehiscat. 
Quisque pedes geminos ducatur suleus ad imum, 
Ore bipalmari. Juvenes ibi defode cannas, 
Unam alii recto sic jungens limite, ut hastis 
Contiguae exiremis jaceant. Mox talea postquam 
Omnis erit sulcis infossa, replere lacunas 
Tempus, et egestam in vacuos revocabis hiatus 
Rursus humum ; modo ne largis madefacta gravescat 
Imbribus , atque adeo sit pondere noxia plantis, 
Aptaque prae nimio corrumpere cuncta madore. 
Largiter, aestivo si panges tempore cannas, 
'l'erram adhibe sulcis: namque hoc vclut aggere solis 
Tela retunduntur, ne se penetrabilis ardor 
Insinuet scrobibus, nimio et sata torreat aestu. 
Non tamen ad plenum sulcos aequabis, et omnem 
Restitues malesanus humum: nimis obruta tarde, 
Atque incumbentes vix rumpent germina glebas, 
Ergo telluris parcus, ne forte prematur 
 Pondere, fac leviter tumulata recumbat arundo. 
Tum postquam vacuis reddes sua viscera sulcis, 
Paulisper sumenda quies. Breve tempus, et ipsa 
Herbescens jam canna sinus , nodosque resolvit, 
Radicesque agit, et tenerum in sublime cacumen 
Surrigit: erectis ager undique inhorruit hastis. 
Cadmaeos credas iterum viruisse novales, 
Cum pilata seges densis hastilibus ipsum 
'lerruit agricolam, mirantem credita sulcis 
Semina bellorum, et foecundos milite campos. 
Tale dabunt specimen, densas imitata phalanges, 
Post annum subnata solo canneta feraci, 
30 
579 
