14 
Het is zeer moeilijk de vraag of op den bodem van 
het tropisch oerwoud de lichtsterkte meer of minder 
groot is, dan in onze bosschen, op bevredigende 
wijze te beantwoorden. De verhalen van reizigers 
zijn op het punt van dergelijke subjectieve waar- 
nemingen vaak hoogst onbetrouwbaar. Men ziet zoo 
licht datgene, wat men wil zien, en vooral ietwat 
romantisch getinte beschrijvingen overdrijven dikwijls 
in zulke, voorloopig nog niet onder cijfers gebrachte 
waarnemingen. De weelderigheid van den planten- 
groei, de intensiteit van het zonlicht, de duisternis 
der wouden, zijn onderwerpen, waarover veel ge- 
schreven, doch waarvan weinig vastgesteld is. Zelfs 
waar men getracht heeft zich eenige zekerheid te 
verschaffen over deze punten, zijn de uitkomsten 
voorloopig nog zeer uiteenloopend. Omtrent het 
productie-vermogen van de planten komt Girrav '} 
tot het besluit, dat dit in Buitenzorg nauwelijks 
grooter is dan in Europa (Wageningen), terwijl 
DerMer *) het, eveneens op grond van proeven, op 4 à 
5-maal grooter dan te Jena schat. Vele onderzoe- 
kingen in deze richting zullen noodig zijn, alvorens 
eenigszins betrouwbare besluiten getrokken mogen 
worden. 
Nog veel onzekerder is de beoordeeling van de 
lichtsterkte in het oerbosch. Zoolang niet vele inten- 
siteitsbepalingen gedaan zijn, zal de vergelijking zeer 
1) E. Grrray, Ueber die vegetabilische Stoff bildung in den Tropen und in 
Mitteleuropa, (Annales du Jardin botanique de Buitenzorg, XV. 1898), bladz. 72. 
2) W. DeTMEr, Botanische und landwirtschaftliche Studien auf Java. 
Jena, 1907, bladz. 26. 
