13 
Bladeren, die zich in de schaduw ontwikkeld hebben, 
zijn grooter, niet kleiner, dan bladeren, in de zon 
uitgegroeid. SraHL*) vond bijv. dat voor Fagus st/- 
vatica JL. schaduwbladeren 2-maal, voor Sambucus 
nigra L. zelfs 4-maal grooter zijn, dan zonnebladeren. 
De onderzoekingen over den invloed van het licht 
op de ontwikkeling van het blad wijzen er op, dat 
bij afnemende lichtsterkte eerst de bladgrootte toe- 
neemt, doch daarna, wanneer de grens, beneden 
welke etiolement optreedt, bereikt is, de bladeren in 
grootte achterblijven bij normaal belichte. In het 
laboratorium is dit proefondervindelijk nategaan, 
doch, merkt Jost *) op: „In der Natur pflegen schwach 
beleuchtete Knospen aber nicht zu etiolieren, sondern 
sie treiben überhaupt nicht aus. Die Entwicklung 
erfolgt nur bei einer ganz bestimmten Lichtintensität, 
und diese ist bei verschiedenen Pflanzen recht ver- 
schieden.” 
Het optreden van geëtioleerde planten in het 
oerbosch zou dus, volgens Josr, a priori onwaarschijn- 
lijk zijn. In onze bosschen vinden wij zulke planten 
althans niet. ScHeNck ®) betoogt echter uitvoerig, dat 
verreweg de meeste lianen in de tropen voorkomen, 
en dat de subtropische streken hun liaanflora even- 
eens grootendeels ontleenen aan de keerkringslanden. 
Is nu mogelijkerwijze in deze gebieden de kans op 
etiolement grooter dan in onze streken? 
DE. Sram, Ueber den Einfluss des sonnigen oder schattigen Standortes 
auf die Ausbildung der Laubblätter, Jena, 1883, 
2) L. Josr, Vorlesungen über Pflanzenphysiologie, Jena, 1904, bladz. 574. 
3) SCHENCK, Biologie, bladz. 56 e. v. 
