114 DE ERGATÆ NAVALIS USU 
XXXVIIL 
Atexperimenta hæc ubi retuli , id animadvertam oportet ; 
quod non fim nefcius, in arte & philofophia experimen- 
tali cautè effe judicandum , fi ab experimento rei parvæ de 
ufu fimilis , fed magnæ , rei conjectura capienda fit. Nam 
contingit quidem aliquando, ut qui effe@us in parvis ma- 
chinis appofirè egregiéque fuccedunt , in prægrandibus fi- 
milibus machinis itidem fuccedant, at contra etiam quædem 
aliquando fiunt minoribus machinis , quæ majoribus obti- 
neri non poflint. Quam rem vel prifcis temporibus , ab Vi- 
truvio tam fcitè confideratam invenio , ut temperare mihi 
non poflim , quin integrum ejus locum ( defumtum ex lib. 
X. cap. ult.) huc afferam. Mon omnia , ille ait, eifdem ra- 
tionibus agi poÎlunt : [ed funt aliqua quæ exemplaribus non 
magnis , fimiliter magna faëta habent effeitus : alia autem 
exemplaria non poflunt habere , [ed per fe conffituuntur. Non. 
nulla vero funt , quæ in exemplaribus videntur verifimilia , 
cum autem crefcere cœperunt dilabuntur , ut etiam poflumus 
hinc animum advertere.Terebratur terebr foramen fémidigitale 
digitale, fé[quidigitale : fieadem ratione voluerimus palmare fa- 
cere , non habet explicationem : femipedale autem , majusve , ne 
cogitandum quidem videtur omnino. Utcumque autem de te- 
rebra fit , k terebram noftrum haudquaquam pertinet ex- 
perimentum. Pertinet profeéto ad machinas illiufmodi , quæ 
varias etfi obtinent magnitudines , fimiles tamen femper 
progignunt effeétus. Et hac non modo de caufa , verüum 
etiam propter experientias nonnullas alias , quas in mayjori- 
bus machinis feci , mihi videor ,me poffe planè affeverare , 
ratione conffare & experimentis propolitam à me Erga- 
tam præfcripto ufui aptè poffe refpondere, 
XXXIX. 
Poft hæc autem adjiciemus nonnulla , quafi mantiffæ loco, 
