DE MAGNETE. 4 
cujufquam phænomeni naturæ ad ullam materiam con- 
fugere, quæ fenfibus percipi nequeat : hocque non quañ 
ejufmodi materia fubtilis non detur , fed quod ejus exiften- 
tia fenfibus probari non poflit. Quod fi ergo cujufpiam 
phænomeni caufa in ejufmodi materia imperceptibili la: 
teat , quod fanè fieri pofle, nili in prius abfurdum recidere 
velint, negare non poterunt , quomodo fe Phyficum gere- 
re oportebit ? Num caufam ibi, ubi non eft, quærere , an 
fortè omnino ne quærere quidem velle debebit? quorum 
illud homine, hoc vero Phyfico ita eft indignum ut quod 
maximè. Quid igitur his cautis Philofophis , quod refpon- 
deant, relinquatur non video, nili vel ejufmodi phæno- 
mena fine ulla caufa fieri dicere, vel ad qualitates occul- 
tas revocare velint, quorum utrum Phyfico fitturpius , tam 
facilè non dixerim. Sin autem fubftantiæ cuidam immate- 
riali & quai fpiritui caufam adfcribendam effe putant, fibi 
ip minimè confiant : qui dum ideo omnem materiam fub- 
tilem ex Phyfica profligant, quod fenfus non titillet ; prop- 
ter hoc ipfum fpiritus introducendos effe arbitrantur, qudd 
fenfus noftros prorsüs effugiant. Ita fit, ut dum nihil, nifi 
cujus exiftentia fenfibus probari poflit, in Phyfica admittere 
volunt , idem ipf innumerabilia fpirituum genera introdu- 
cant, quorum exiftentia neque per experimenta, neque per 
rationem unquam evinci queat , qua certè Philofophandi 
ratione, nihil quod magis eflet ridiculum, excogitari 
poteft. 
$. 8. His fummis incommodis perpenfis , univerfa tan- 
dem ifta fevera præceptio ed reducetur , ur in flatuendis 
ejufmodi materiis fubtilibus , per quas phænomena natu- 
ræ explicentur , admodüm cautum effe oporteat ; quo fenfu 
fi accipiatur , equidem ita affentior , ut in hoc præcepto fir- 
miflimum totius Philofophix præfidium pofitum elle exi- 
fimem. Non quod putem majorem hypothefes atqué ma- 
terias fubtiles fingendi libertatem cognitioni veritatis effe 
perniciofam ; mihi enim omnino perfuafum eft, non nifi 
poft plurima tentamina, quæ hypothefibus excogitandis in- 
In flatuenda 
materia fubti- 
Hi Phyfcum 
circumfpec- 
tum efle opor: 
tet, 
