8 



S. IV. 



"De pnm artlficîo, quo ex olfervatâ venu vï inJagatur 

 coîifcâi a navi itmeris incnfura, 



CUm ventoium impetus iiavium plerumque motor 

 prascipuus habeatiir, non defuere qui artificia quxrerent 

 apta ad illius vires commonftiandas, ut de navium iîineribus 

 (tamquamdc virium illarumeffedibus) ex earumdem inten- 

 fione varia judicarent. Crefcentius ( in Libro cui tituluru 

 fccit Nanîka McJrtcnanea Lib. 2. Cap. 9.) ceu a fè inven- 

 tum ad vires venti ceflimandas , artificiura profert : de quo 

 nonnulla habent etiam Ath. Kirchcrus Je Magnete Lib. z. 

 Part. G. & Georg. Fournerius \n Hydrographia Lib. 17. 

 Cap. 3. Angli quoque quid fimile ufurparunt ; hi tamen 

 ventum , ceu œquabilein , confiderare tali in obfêrvatione 

 feruntur. Sed prtcftabit rem defumerc ex Cl. Franc. Millietî 

 Libro fêxto de Navîgaticne , qui vîdctur in hac re paullo 

 diligentius efle verfatus. Capfuiam ille fîeri vellet, ut ex Fi- 

 gura fàtis apparet, ( Fig. L) cui impofitî eiîènt duo Axes 

 ad perpcndiculum creéli, capituiis fuis fupra fummam cap- 

 fula: partem exiftentes , & circum horum aiterutrum circuni- 

 volvi filum tenax fèd prorfus flcxiie. Porro aiterius vacuî 

 axis A capitule infcri veliet rotam horiiontalcm C, cujus diame- 

 ter effet 11 ni us a ut aiterius pcd'is , quo. ex ferri al ht lûiniiiis eom- 

 poni poffet ; hujujque artifcium in eo pofitum effet, quod con- 

 vexo-concavis alis ( ut B ) coufturet, in eamdem partem ohverfis; 

 ex quo fier et , ut veut us majores baheret vires ex ea parte, qua 

 m coneavitates ineurrcret. Sic , vento rotam circumagente , fi 

 femel definitum fit experientia quantum fili circa vacuum 

 axera glomeretur intérim dum navis unum ( caufa exempli) 

 milliare cucurrerit, totumque filum fit intemodiis diflincflum 

 in partes giomerato illi œquales : deinde nunierando intcr- 

 nodia fiii, aiiquo fpatio itineris giomerati, judicium fcrri 

 poterit de numéro milliariorum conftdi itineris. Rota au- 



tem C, 



