DISISERITATIO ‘DE IG NE. 9 
talis ftatus, qualem requirimus , in materià crafliori fuerit de- 
terminatus , illum fine periculo ad materiam quantumvis fub- 
tilem transferre poterimus : quicquid enim in materi crafliore 
locum invenit, idem etiam in materià fubtiliflimà eft admit- 
tendum. 
SAN BTE 
Hujufmodi autem materiæ flatum;, quo minima vis in 
maximam excrefcere valet, in pulvere pyrio obfervamus : 
cadem enim exigua vis, quà unicum granum incenditur , 
apta eft ad maximam hujus pulveris copiam explodendam. 
Hoc quidem exemplum ad inftitutum noftrum, quo in ma- 
terià ab Îgne diversà fimilem proprietatem deprehendere 
fufcepi, minüs idoneum videri poflet, cn pulveris’ pyrii 
explofio cum Igne fit conjunéta , atque per ipfum Ignem fiat : 
ita ut ad id ipfum , quod eft in quæftione recurrere, cenferi 
poffem. Sed fi hoc Phænomenon attentiüs confideremus , 
illud virium incrementum ;, quod in pulvere pyrio confpici- 
tur , omnino diverfum deprehendemus à fimili Ignis quali- 
tate. Quanquam enim Ignis propria eft caufa explofionis 
pulveris pyrüi, tamen ipfa explofo , cum tanto impetu con- 
junéta, à folo Igne minimè proficifci poteft : fed potiùs pecu- 
liari hujus materiæ ftru@uræ tribui debet ; aded ut etiam Ignis 
ationem ab hâc proprietate pulveris pyrii cogitatione prorfus 
feparare liceat. 
$ IX. 
Satis autem jam conftat inter Phyficos , neque ulteriore 
probatione habet opus, in Materiä pulveris pyrii , latere aë- 
rem aliudve fimile fluidum elafticum vehementer compref- 
fum, quod accenfione , quâ particulæ hoc fluidum coërcen- 
tes difrumpantur ;, ingenti vi fefe expandat, ffupendofque illos 
effeëtus edat. Ex quà explicatione, contra quam, quid exci- 
pi poffet, non video, fatis ergo apparet, Ignis vim multipli- 
cationis à proprià vi pulveris pyrii reétè diftingui, atque 
cogitatione prorfus pofle feparari. Quâ enim in explofione 
pulveris pyrii Ignis nil aliud præftat, nifñi quod clauftra, 
quibus aër compreflus continetur, recludat, falvo effeau, 
Tome IF. 
