10 DISSERTATIO DE IGNE. 
loco Ignis, aliam quamcumque vim fubftituere licebit, dum- 
modo par fit illis clauftris recludendis. Quin etiam, loco Ignis 
talem vim fubftituifle fuiciet , quæ unicum granulum difirin- 
gere valeat : fiquidem unius ruptio, aërifque vehemens eja- 
culatio , aliis quoque effringendis infervire poteft. 
Sauix 
Ex hâc pulveris pyrii confideratione poterimus nunc ejuf- 
modi materiæ ftatum nobis mente concipere, quilegibus Na- 
turæ minimè adverfetur, atque quæfito noftro plenè fatisfa- 
ciat : fcilicet ut ab exiguâ vi etiam maxima generari poflit. 
Nam, ut totum negotium adhuc craflids repræfentemus ; con- 
cipiamus bullularum vitrearum quantumvis magriam copiam, 
quæ omnes aëre vehementer compreflo fint repletæ : eritque 
hujufmodi bullularum acervüs talis materia , qualem defide- 
ramus. Ponamus enim tantillam vim applicari, quà unica 
bullula frangatur , manifeftum erit, tam 4b eruptione aëris 
quam fruflulorum vitri projeétione, vicinas bullulas fimili- 
ter aëtum iri, ab hifque porro alias, donec omnes fuerint 
effratz , ingentique ftrepitu aërem inclufum emiferint. Ifta 
ergo , quam formavimus , materia ratione illarum proprieta- 
tum, quas meminimus explicatu effe difficillimas, admo- 
düm fimilis eft Materiæ Ignis, cm in illà minima vis in- 
gentem motum caufari, & per ipfum motum fine ullo dif. 
pendio novus motus generari queat. 
RUE 
Si autem hanc à nobis formatam Materiam penitiüs fcru- 
temur, intelligemus fimul præter hanc, quam finximus, 
firuéturam aliam omnind exhiberi non pofle , quæ ad eadem 
Phænomena effet apta. Nam, cùm contra leges Naturx fun- 
damentales pugnet, ut vires muitiplicentur , neceffe eft , ut 
quoties talis multiplicatio in Natura obfervatur, ea tantüm 
fit apparens , atque vires produétæ jam antè in ipsà materià 
latuerint. Hoc autem , nil ad qualitatés occultas , quæ fundi- 
tùsex Phyfcà funt exterminandæ, confugere velimus, alio mo- 
do præter vim elafticam obtineri nequit. Nulla enim vis vel 
potentia ad motum generandum apta, alia in Naturâ admitti 
