244  INQUISITIO PHYSICA IN CAUSAM 
circa proprium axem , etfi fit admodüm lentus , & tempo- 
ri periodico æqualis, jam dudüm avolaffent , partefque fo- 
bide confiftentiam fuam amififlent. Pluribus deniquè aliis 
rationibus ex natura vorticum petitis, magis confirmari pof- 
fet tale corpus mundanum, cujufmodi eft Luna, fubliftere 
non pofle, nifi vortice fit cinétum , quo gravitas in id gene- 
retur. Quod fi autem gravitationem versüs Lunam conce- 
damus , cur ejus adtionem non ad nos ufquè admittamus , 
nulla omnind ratio fuadet : quin potiùs ejufmodi vim fimi- 
lem flatui conveniet, reliquis in mundo deprehenlis , quæ 
quai in infinitum porriguntur , atque inverfam duplicatam 
renent diflantiarum rationem. 
$. 10. His expofitis manifeftum eft, & quafi experientia 
conviétum, Terram cum fingulis fuis partibus tam versüs 
Lunam quèm versùs Solem perpetud follicitari , atque 
utramque vim proportionalem effe reciprocè quadratis di- 
flantiarum. He igitur vires, cm aûu exiftant, conftanter- 
que effectum fuum exerant , in præfenti negotio , quo in 
caufam æftûs Maris inquirimus, præteriri omnind nequeunt ; 
nifi dilucidè antè fit probatum , eas non folùm Fluxum 
ac Refluxum non generare, fed ne quidem quicquam affi- 
cere. Si enim iftæ vires ullum duntaxat motum reciprocum 
Mari inducere valeant , quantumvis is etiam fit exiguus , 
atque aded æftui Maris fortafsè contrarius, earum tamen 
ratio neceffario erit habenda , cùm fine illis vera caufa, 
quecumque fit, neque inveftigari neque cognofci poflit. 
Neque præterea fanæ rationis præcepta permittunt alias 
vires excogitare , in iifque caufam æftüs Maris collocare, 
antequam evidenter fit demonfratum, binas iflas vires So- 
lem Lunamque fpeétantes, quas non gratuito aflumfimus, 
fed ex certiflimis Phænomenis in mundo exiftere novimus , 
ad Fluxum ac Refluxum Maris producendum non ele fuf- 
ficientes. In fequentibus autem capitibus clariflimè fumus 
oftenfuri , ab his duabus viribus non folùm in Oceano mo- 
tum reciprocum generari debere ; fed eriam eum ipfum; 
qui æftüs marini nomine infigniri folet : atque hanc ob rem 
