250 INQUISITIO PHYSICA IN CAUSAM 
circumferatur , vim Lunz autem tam efle debilem , ut vix 
ac ne vix quidem ullam fenfibilem perturbationem in mo- 
tu Terræ annuo producere valeat. Contrà autem doce- 
bitur, vim Lunæ ad partes Terræ inter fe commovendas 
ac Mare agitandum mulrd effe fortiorem vi Solis ; ex quo 
plerifque primo intuitu fummè paradoxon videatur , quod 
vis Lunæ in priori cafu refpeëtu vis Solis evanefcat, cùm 
tamen eadem cafu pofteriori multum excedat vim Solis. 
Sed mox, cm effeêtus utriufque generis diligentiùs evol- 
vemus & perpendemus , fatis dilucidè patebit, eos inter 
fe maxime difcrepare , atque à vi, quæ in univerfam Ter- 
ram minimum exerat effeétum , maximam tamen agitatio- 
nem partium Terræ inter fe oriri pofle & viciflim. 
$. 17. Ad illum autem harum virium effe&tum , qui in 
commotione partium T'erræ inter fe confftit, dijudican- 
dum, ante omnia probè notari oportet, fi fingulæ Terræ 
partes viribus æqualibus & in direétionibus inter fe paral- 
lelis follicitentur , eo cafu nullam omnino commotionem 
partium oriri, etiamfi fint maximè fluidæ nulloque vinculo: 
invicem connexæ , fed totum virium effeétum in integro 
tantum corpore movendo confumtum iri ; perindè ac fi 
totum Terræ corpus vel in unico punéto effet conflatum, 
vel ex materià firmiflimè inter fe connexâ confiaret. Ex 
quo manifeftum eft partes Terræ faltem fluidas, quæ vi- 
. ribus cedere queant , inter fe commoveri non pofle , nifi 
à viribus diffimilibus urgeantur : atque hanc ob rem non 
magnitudo virium partes Terræ follicitantium , fed potiùs 
diflimilitudo, quâ cùm quantitatis tm direétionis ratione 
inter fe difcrepant, eum effe@um , quo fitus partium mu- 
tuus perturbetur , producit. Ita vis Solis, etfi eft maxima , 
tamen ob infignem diftantiam partes Terræ ferè æqualiter 
afhcit, contrà ver vis Lunæ ob propinquitatem admo- 
dûm inæqualiter : unde à Luna multd major agitatio Ocea- 
ni refultat , quàm à Sole, quamvis ea vis, quæ ad Solem 
tendit , infigniter major fit alterà Lunam refpiciente. At- 
que hoc pacto dubium antè allatum funditès tollitur , 
